Dagboek van een ambtenaar op een ministerie januari tot juni 1943

Anoniem dagboek uit 1943, gevonden in een sloopauto in Leiden, van iemand die werkzaam is op een ministerie in Den Haag. Uit de dagboekaantekeningen wordt niet duidelijk welk. De ambtenaar woont vermoedelijk ook in Den Haag, met echtgenote Annie en hun studerende zoon Theo. In januari 1943 beschrijft hij de afgelopen feestdagen: ‘We hebben zoo goed mogelijk Kerstmis gevierd, maar het was alles uiterlijke schijn. Innerlijk hebben we alle houvast verloren. Vrienden zonden een eend en zorgden voor een vooroorlogse sigaar en borrel. De kerstboom brandde en de gehele familiekring zat om de brandende haard.’ Op het verloop van de Duitse bezetting, die dan ongeveer halverwege is, wordt flink gewed: ‘Met Annie heb ik gewed dat 1943 het laatste oorlogsjaar zal zijn. Zoo optimistisch zijn wij allen, al zijn wij ons bewust, dat voor Nederland vrij komt wij nog door een berg van leed zullen gaan.’ Een collega beschrijft hij als volgt: ‘V D. is een echte departementsslaaf. Het moge hem bekoren.’ Na een overplaatsing fietst hij regelmatig naar zijn nieuwe kantoor: ‘Het zonnetje schijnt in mijn kamer, die ruim, warm en toch luchtig is. Het werk is niet overmatig druk. Mijn secretaresse klaagt. Vergeleken met den vorigen winter, toen wij in de kou over beijsde straten naar Scheveningen moesten fietsen en daar uitzagen op een sombere zee, is het nu idyllisch.’ Het dagboek eindigt in juni, als zoon Theo gedwongen wordt de Loyaliteitsverklaring te tekenen: ‘Studenten, die niet getekend hebben, moeten zich melden in de Alkemadelaan. Ouders worden verantwoordelijk gesteld voor niet-aanmelding hunner zoons. Voor velen is dit een reden om te gaan. Er zijn ouders, die hun zoon ertoe dwingen. T. heeft mij laten weten, dat hij niet gaat. Hij is meerderjarig en wil zelfstandig over deze kwestie beslissen. Ik acht mij niet verantwoordelijk meer voor zijn daden.’