Jacobus Leefmans

Jacobus wordt op 21 augustus 1903 geboren in Amsterdam als derde van de vier kinderen van Simon Leefmans en Esther Lina Elte. Daarnaast heeft Jacobus nog een halfbroer en een halfzus uit het eerste huwelijk van zijn moeder. In 1931 trouwt Jacobus met de niet-Joodse Johanna Meijer uit Amsterdam, met wie hij twee zoons heeft. Hij is actief als handelsreiziger in fotoartikelen. Tijdens de Duitse bezetting krijgen Joden in Nederland geleidelijk aan steeds strengere verordeningen opgelegd om hen in hun bewegingsvrijheid te beperken en te isoleren van de niet-Joodse bevolking. In november 1940 worden Joden ontslagen uit overheidsdienst en in de loop van 1941 volgt het ene na het andere verbod. Joodse advocaten en artsen mogen geen niet-Joodse cliënten meer aannemen, Joodse ondernemingen worden ‘geariseerd’, alle Joden moeten hun contant geld, banktegoeden en waardeobjecten onderbrengen bij een roofbank, Joodse kinderen kunnen alleen nog Joodse scholen bezoeken en middels verbodsborden worden Joden geweerd uit openbare voorzieningen. In mei 1942 volgt zichtbare stigmatisering door de invoering van de verplichte Jodenster. In de zomer van 1942 begint de dodelijkste fase van de Sjoa met grootschalige deportatie via Westerbork naar Auschwitz-Birkenau, waar uiteindelijk 60.000 Joodse Nederlanders worden vermoord. Nog eens 34.000 Nederlandse Joden worden in de zomer van 1943 vergast in Sobibor. Tijdens de bezetting woont Jacobus met zijn gezin in Vught. Vanwege zijn religieus gemengde huwelijk is hij vrijgesteld van deportatie, maar alle andere verordeningen zijn nog wel op hem van toepassing. Niettemin grijpt hij zijn vrijstelling aan om vervolgde Joden te helpen, met name door hen te voorzien van vervalste persoonsbewijzen. Mogelijk is hij op enig moment verraden en gearresteerd, want in 1942 of 1943 wordt Jacobus alsnog op transport gezet naar Westerbork en vandaaruit gedeporteerd naar Auschwitz. Daar komt hij op 2 februari 1943 om het leven. Mogelijk is hij vermoord in de gaskamers of bezweken aan mishandeling en de erbarmelijke omstandigheden. Jacobus is 39 jaar geworden. Ook zijn ouders, broers, zus, halfbroer en halfzus worden vermoord, in Auschwitz of Sobibor. Zijn vrouw en kinderen overleven de oorlog.

Bron: Brabantse Gesneuvelden