Anne Hendrik Kooistra

Ook bekend als: Henk

Anne Hendrik Kooistra is op 1 november 1919 in Amsterdam geboren als zoon van Anne Kooistra en Hiltje van der Lei. Hij heeft twee oudere zusjes. Als zijn vader directeur wordt van de Johannes Stichting, verhuist het gezin naar Nieuwveen. Henk wordt onderwijzer aan de Inrichting voor Haveloze Kinderen in de Amsterdamse Jordaan en is actief binnen een verzetsgroep. Hij is onder meer betrokken bij de oprichting van het illegale blad Vrij Nederland en de financiële ondersteuning van slachtoffers van de Februaristaking. Ook doet hij aan spionage en sabotage. Als de oorlog uitbreekt, heeft Henk net op de gereformeerde kweekschool in Amsterdam zijn Lager Onderwijsakte gehaald. Hij wordt in augustus 1940 aangenomen als onderwijzer in de Jordaan en raakt al direct bij het verzet betrokken. Hij brengt geld en distributiebonnen rond en houdt zelfs wapens verborgen op de zolder van zijn school.

Eind juni 1940 maakt hij samen met zijn jeugdvriend, economiestudent Wim P. Speelman, één van de eerste verzetskrantjes en beiden helpen bij de verspreiding van het clandestiene blad Vrij Nederland. In het voorjaar van 1941 maakt hij deel uit van een groep van 12 jongemannen die een plan hebben gemaakt voor de overtocht naar Engeland via de Noordzee. Ze hebben een boot verstopt in de duinen ten noorden van Noordwijk, het vertrek is gepland op 3 april 1941.

Aan de vooravond van het vertrek komen ze bijeen in het pand Watersteeg 10 in Leiden met het doel de details van de tocht te bespreken. De groep is echter van meet af aan geïnfiltreerd door twee verraders: de Noordwijkse elektricien Piet Rothert en de Leidenaar Jan de Jong. De Sicherheitspolizei wacht de mannen in de Watersteeg op. De meesten van hen worden gearresteerd en naar kampen in Duitsland gebracht. Kooistra ontsnapt aanvankelijk, maar wordt op 1 september 1941 alsnog opgepakt als hij via Delfzijl alsnog probeert naar Engeland te ontkomen.

Via de gevangenis in Scheveningen belandt hij in het concentratiekamp Sachsenhausen om vandaar naar het concentratiekamp Gross-Rosen te worden overgebracht. Hij wordt op 4 augustus 1942 in het kamp Gross Rosen om het leven gebracht. Jacques van Dooremaalen overlijdt op 5 mei 1945 in Bergen-Belsen. Hij was zo uitgeput, dat de bevrijding van dit concentratiekamp voor hem te laat kwam.

Door een stom toeval is Bob Schreiner de enige die aan arrestatie ontkomt: de trein waarmee hij vanuit zijn woonplaats Den Haag naar Leiden reist komt door oponthoud te laat aan. Hij haast zich naar de bijeenkomst in de Watersteeg, maar komt onderweg verrader Piet Rothert tegen. Deze waarschuwt hem niet naar de Watersteeg te gaan. Schreiner maakt dat hij wegkomt.

Schreiner wordt na de oorlog een bekende luchtvaartondernemer. Over zijn leven schreef zijn zoon Arnoud het boek 'Bob Schreiner - Luchtvaartpionier'. In het hoofdstuk 'Ontsnappingspoging door het oog van de naald' citeert hij uit het verslag dat zijn vader van het drama in de Watersteeg heeft geschreven. De verraders Piet Rothert en Jan de Jong ontliepen hun straf niet. Rothert kreeg levenslang, De Jong werd tijdens de oorlog door het verzet geliquideerd. In de nasleep van het verraad worden ook degenen van wie de jongemannen hulp kregen gearresteerd: Frans Groot Hulze, Jan Ouwehand, Willem Jozef van Velzen, Jacob Verburg, Jan Tanis, Gerrit Bunte en George Cornelis Riem Vis en diens echtgenote.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders