Cornelis Spruijt

SPRUIJT (Cornelis), geboren te Rotterdam op 8 april 1905. Hij trouwt in 1926 en woont in 1944 met zijn vrouw en dochter (1927) vermoedelijk in de Rotterdamse wijk Feijenoord, op het adres Oranjeboomstraat 319a. Bij de razzia van 10 november 1944 wordt Cornelis opgepakt, hij is dan 39 jaar en kantoorbediende. Het is aannemelijk dat Cornelis met een rijnaak wordt weggevoerd en via Amsterdam en het IJsselmeer in Kamp Wezep terecht komt. Vanaf dit kamp wordt hij op 21 november 1944 in een groep van zo’n 1.500 mannen, onder wie de dagboekschrijver Jo Kievit, per trein weggevoerd en al snel maken de mannen angstige momenten mee wanneer Engelse vliegtuigen lichtkogels afwerpen en de mannen weten dat wanneer er wat gebeurt, zij de afgesloten coupé niet kunnen verlaten. Zo’n 63 uur na vertrek komen de mannen aan in Dresden en in al die uren hebben zij met te veel mannen in een coupé doorgebracht en hebben zij nauwelijks eten en drinken gekregen. De mannen komen terecht in een smerig Durchgangslager. Op 5 december 1944 moet Cornelis eerst naar Burgstädt en daarna met vijf andere Rotterdammers naar Limbach-Oberfrohna, waar de verlaten Gaststätte “Jägerhaus” hun onderkomen wordt. De Hollanders spreken de Wirtin aan met “Mutter”. Cornelis en de anderen moeten werken in een fabriek van de gebroeders Sonntag, waar men granaathulzen maakt. De mannen moeten “opruimingswerk” doen en dat is zwaar. Omdat Jo Kievit wordt verdacht van het hebben van vluchtplannen, worden hij en onder andere Cornelis op 28 februari 1945 vastgezet in een gevangenis in Chemnitz. De omstandigheden zijn er verschrikkelijk en bovendien wordt Chemnitz in die periode zwaar gebombardeerd. Ook de gevangenis krijgt een voltreffer, maar Cornelis blijft ongedeerd. In de hoop op strafverlichting, melden Cornelis en zijn Rotterdamse kompanen zich als vrijwilligers bij het, onder politietoezicht, leeghalen van brandende huizen, waarbij zij vrouwen helpen met de berging van de huisraad. Op enig moment, wanneer er geen burgers en politie te zien zijn, nemen de mannen de benen. Met hun zwartgeblakerde gezichten, een baard van een week en kleren grijs van het stof, hebben ze onderweg naar het Lager heel wat bekijks. Hoewel een arts begin april 1945 constateert dat Cornelis de besmettelijke dysenterie heeft, ontkent Cornelis dat zelf. Angstig dat zij door hem worden geïnfecteerd, dringen zijn kompanen aan op ziekenhuisopname van Cornelis. Op 12 april 1945 wordt hij gedwongen opgenomen in het ziekenhuis. Twee dagen later wordt Limbach-Oberfrohna bevrijd door de Amerikanen. Vermoedelijk bereikt Cornelis in mei/juni 1945 veilig Rotterdam. Rond 1 januari 1968 overlijdt Cornelis in Rotterdam, 62 jaar oud.

Bron: Stadsarchief Rotterdam