Jacobus Theodorus Groenink

Theo Groenink was een Nederlandse matroos en chauffeur die in juni 1937 naar Spanje vertrok om werk te zoeken en uiteindelijk deelnam aan de Spaanse Burgeroorlog als soldaat-chauffeur bij de Internationale Brigades. Hij vocht onder andere bij Madrid, Córdoba, Teruel, Aragón en tijdens het Ebro-offensief. Tijdens de strijd raakte hij gewond en verbleef twee maanden in een hospitaal. Zijn gezin ontving steun van de Communistische Partij Nederland (CPN). In 1938 schreef hij de tekst voor het “Zeven Provinciën Lied”, gezongen door de Nederlandse compagnie “Zeven Provinciën” onder leiding van kapitein Piet Laros. Na zijn terugkeer in maart 1939 werd Groenink door de Amsterdamse politie gehoord. Hij verklaarde dat hij gedwongen was soldaat te worden en geen Nederlanders in Spanje had ontmoet. Door zijn deelname aan de oorlog verloor hij zijn Nederlandse nationaliteit, die hij pas in januari 1947 terugkreeg. Met het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werd hij in augustus 1939 opnieuw gemobiliseerd en diende hij als chauffeur bij het Korps Motordienst en later bij het Auto Regiment tijdens de meidagen van 1940. Tijdens de Duitse bezetting was hij actief in het verzet en maakte hij deel uit van de Binnenlandse Strijdkrachten. Na de oorlog werkte Groenink op de grote vaart en richtte hij een praktijk op als chiropodist en masseur. Vanwege zijn communistische sympathieën werd hij door de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) in de gaten gehouden, hoewel hij geen lid was van de CPN. In de jaren zestig zette hij zich in om oud-Spanjestrijders weer met elkaar in contact te brengen en gaf hij lezingen over de Spaanse Burgeroorlog. Hij bleef tot 1969 onder observatie staan vanwege zijn politieke achtergrond.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)