Johann Roos

Ook bekend als: Joop

Johan (Joop) Roos is op 16 september 1919 in Zaandam geboren. Zijn vader is steenkolenhandelaar. Na de ULO gaat Joop naar de HBS en daarna naar de MTS. Als de oorlog uitbreekt, woont hij met zijn ouders op Hoogendijk 43. Joop is bevriend met de tweelingbroers Nico en Henny Beck, die in december 1942 al tweemaal hebben gepoogd uit Nederland weg te komen. Via een vriendin van hen, Suze Ruychhaver in Apeldoorn, wordt een nieuwe poging georganiseerd. Ze krijgen hulp van de onderduikhelper W. Pieters. Pieters komt in de trein echter tegenover een man te zitten die in zijn uitlatingen uitgesproken anti-Duits is en vertelt dat hij wegen kent om naar Engeland uit te wijken. Pieters raakt geïnteresseerd, maar weet niet dat de man - Benjamin (Bob) Joppe - voor de Duitsers werkt. Volgens Joppe kunnen er gemakkelijk zeven personen in het lege visruim van een logger vanuit IJmuiden vertrekken. Het omkopen van de controle zou alleen veel geld kosten: 25.000 gulden. Na een bijeenkomst in café Centraal aan het Damrak in Amsterdam heeft Henny Beck in zijn woning aan de Den Texstraat 47 in Amsterdam een gesprek met Joppe. Naar aanleiding daarvan valt het besluit het aanbod van Joppe te accepteren, ook al vinden sommigen het 'te mooi'. Zeven personen zouden meegaan: de broers Beck, de broers Louis en Wim Reyntjes, Chris en Dirk Flemming en Joop Roos. Kort voor de afvaart laten de broers Flemming echter weten dat zij van verdere deelname afzien, omdat zij de zaak niet vertrouwen. In hun plaats zal David van Eeghen meegaan. Een vriend van Nico Beck, Max Lijten, zal de mannen bijstaan. Intussen wordt in IJmuiden het Duitse ontvangstcomité in gereedheid gebracht. Op 20 mei 1943 komen de mannen één voor één bij de boot - de UK 143 - aan en worden vervolgens overmeesterd en gekneveld. Ook Lijten, die in buurt van de logger op de uitkijk staat, wordt opgepakt. Per vrachtwagen worden de arrestanten afgevoerd naar de gevangenis van Scheveningen. Op 4 september 1943 worden ze overgebracht naar kamp Vught, later naar het Nacht und Nebel-kamp Natzweiler in de Elzas. Daar werken ze in de steengroeven. Max Lijten overlijdt daar op 11 juli 1944, Henny Beck op 16 april 1944. Op 4 september worden Nico Beck, de broers Reyntjes, David van Eeghen en Joop Roos geëvacueerd naar Dachau. Ze komen daar op 6 september aan. Joop weegt dan nog maar 85 pond. Van Eeghen belandt via het concentratiekamp Dautmergen in Bergen-Belsen. Hij overlijdt daar op 15 of 16 april 1945. Nico Beck overlijdt op 20 maart 1945 in Vaihingen, een Aussenkommando van Natzweiler. De broers Reyntjes en Joop Roos worden op 29 april 1945 door de Amerikanen bevrijd. Joop wordt tolk voor de Amerikanen. Hij gaat terug naar Zaandam en vindt werk bij Werkspoor in Amsterdam. Na enkele maanden openbaren zich de gevolgen van de mishandelingen en medische experimenten die hij gedurende bijna twee jaar heeft ondergaan. Zijn borstbeen en nier worden in een Amsterdams ziekenhuis verwijderd. Na de derde spoedopname kan hij niet meer naar huis. Speciale medicijnen worden uit Amerika overgevlogen. Hij wordt doof en is op 4 september 1949 in Amsterdam overleden.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders