Abraham de Jong

Ook bekend als: Bram, Bram de Jong

Abraham (Bram) de Jong (Heemse, 20 november 1916 – Aerdenhout, 14 april 1978) was een officier bij de Koninklijke Marine. Hij vocht tijdens de meidagen 1940 in Arnhem en bij de Grebbelinie. Op 14 of 15 mei probeerde hij naar Engeland te ontkomen. De Jong werd tegengehouden en krijgsgevangen genomen. Na het geven van zijn erewoord werd hij in juli 1940 door de bezetter vrijgelaten. Hij sloeg alsnog op de vlucht naar Engeland en werd later ingezet bij de gevechtshandelingen rond Nederlands-Indië.

Bron: Stichting WO2Net | Oorlogsbronnen.nl

Bram was hopman in Medemblik of Haarlem. Tijdens de meidagen was hij als marineofficier actief bij de verdediging van Nederland en voer op de Rijn. Toen het na de capitulatie niet lukte om te ontsnappen, lieten ze hun schip vlakbij IJmuiden zinken. Hij ging als Engelandvaarder met een kleine jol naar de UK, werd uitgezonden naar Nederlands-Indië en overleefde de Slag op de Javazee. Hij wist te ontsnappen en voerde enige tijd geheime verkennings-operaties uit. Later werd hij weer actief binnen de Marine en ingezet tijdens de oorlog. Na de oorlog bleef hij marine officier.

Bron: Vereniging Scouting Nederland

Abraham de Jong is op 20 november 1916 in Heemse (Ov) geboren. In 1940 woont hij in Medemblik en is hij officier bij de Koninklijke Marine, en wel op de kanonneerboot Hr.Ms. Freyer. Hij neemt deel aan het eerste gewapende treffen met de Duitse legermacht bij Arnhem en daarna aan de gevechten bij de Grebbelinie. Op 14 en 15 mei 1940 probeert de Freyer naar Engeland te ontkomen, maar in Amsterdam verbiedt het bevoegd gezag de uitvaart en verdere actie omdat de capitulatie een feit is. Het schip wordt door de bemanning bij de Oranjesluizen tot zinken gebracht. Nadat de Duitse bezetter begin 1941 hem op erewoord heeft vrijgelaten, vreest Bram voor volledige internering en daarna krijgsgevangenschap.

Met zijn marinevrienden Jan Storm van 's Gravesande ('Storm') en Wim Coolhaas beraamt hij een ontsnapping naar Engeland in een twaalfvoets jol. De betrouwbare Helderse zeilmaker Pieter Barends maakt een grote buiskap voor de jol en verhoogt de boorden met zeildoek, dat hij donker maakt door het eerst te dompelen in een bad met Oost-Indische inkt. Ook wordt een buitenboordmotor aangebracht.

Op 28 april 1941 gaat de jol te water en De Jong en Storm stappen snel in. Coolhaas staat tot zijn middel in het ijskoude water om de jol vrij van de grond te houden. Daarna duwt hij hen af en wenst hen behouden vaart. Op zee roeien Bram en Storm met de wind mee tot ze ver uit de kust zijn. De volgende dag worden ze rakelings gepasseerd door een Duits konvooi. Ze gaan plat op de bodem van de jol liggen en worden niet opgemerkt. Daarna proberen ze de buitenboordmotor te starten. De motor slaat echter niet aan. Ten einde raad besluiten ze de zeilen te hijsen.

De tweede dag wordt het weer slechter, het gaat hard waaien. Op 30 april neemt de wind verder toe en de golven worden steeds hoger. Door vermoeidheid zien de mannen geen kans meer om de kop van de jol op de aanschietende golven te houden. Van het ene moment op het andere staat de jol vol met water en liggen beide mannen urenlang in het koude zeewater. Ze klampen zich vast aan de nog net drijvende jol. Tegen de avond, net als ze de moed willen opgeven, wordt het tweetal opgemerkt door een Britse torpedobootjager en aan boord genomen. Bram verliest hierbij zijn armbandje. Vijftig jaar later vindt een visser het dingetje terug (het bevindt zich Museum Engelandvaarders).

In Engeland worden de Nederlanders overgebracht naar het lokale politiebureau van Orford, waar ze behalve een bed volgens De Jong ook het beste ontbijt van hun leven krijgen: ham and eggs! Bram de Jong wordt geplaatst op de Hr.Ms. Kortenaer, waarmee hij diverse acties tegen de Japanse opmars in Azië onderneemt. Intussen sneuvelt 'Storm' tijdens de slag in de Javazee aan boord van het vlaggenschip van Schout bij Nacht Karel Doorman. Na een commando- en saboteursopleiding in Schotland wordt Bram naar Australië overgeplaatst, waar hij in opdracht van de Netherlands Forces Intelligence Service als commandant van de zeilschoener Nollie voor de kust van Nieuw-Guinea 'special operations' uitvoert. In juli 1943 keert hij op eigen verzoek terug naar de vloot en dient daar tot maart 1946 op de kruiser Hr.Ms. Tromp. 

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders