Arie van Poelgeest

Arie van Poelgeest, afkomstig uit een arm gereformeerd gezin, sloot zich in 1936 aan bij de Communistische Partij en vertrok kort daarna naar Spanje om te vechten in de Spaanse Burgeroorlog. Hij vocht onder meer bij het Thälmannbataljon, onderdeel van de 11e Internationale Brigade, en nam deel aan zware gevechten bij Jarama en Guadalajara. Tijdens het conflict raakte hij ernstig gewond door een schot in zijn kaak, waarna hij na herstel in 1938 terugkeerde naar Nederland. Ondanks aanvankelijke erkenning verloor hij later zijn Nederlanderschap vanwege zijn deelname aan de Spaanse Burgeroorlog. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Van Poelgeest actief in het Nederlandse verzet, waar hij verantwoordelijk was voor het transport en de reparatie van wapens. Hij ontsnapte meerdere keren aan arrestatie, maar werd in 1944 toch gearresteerd en kort gevangen gezet. Na de oorlog kreeg hij zijn Nederlanderschap terug en werkte hij van 1948 tot 1973 bij een drukkerij verbonden aan de Communistische Partij Nederland (CPN). Van Poelgeest leed later aan posttraumatische stressklachten, veroorzaakt door zijn ervaringen in Spanje en de oorlog. Hij verhuisde meerdere keren, maar kon moeilijk aarden buiten Amsterdam. In 1996 ontving hij namens de Spaanse regering een oorkonde ter erkenning van zijn inzet in de Spaanse Burgeroorlog, hoewel hij de Spaanse nationaliteit niet aannam. Voor zijn verzetswerk kreeg hij het Verzetsherdenkingskruis, dat hij weigerde uit handen van Prins Bernhard te ontvangen. Zijn politieke betrokkenheid en werk voor de CPN maakten hem tot een persoon die door de BVD werd gevolgd. In de jaren ’50 was hij betrokken bij de bewaking van het CPN-hoofdkantoor tijdens de Hongaarse opstand en werd hij en zijn familie uitgebreid onderzocht. Ondanks gezondheidsproblemen bleef hij actief binnen de partij tot zijn pensioen. Zijn BVD-dossier werd in 1986 gesloten.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)