Rose Judy DeLiema-vanGelder

Rose (Roosje) van Gelder werd op 9 juni 1921 in Den Haag geboren als tweede dochter van het Joodse echtpaar Mozes van Gelder (1887–1943) en Judith Cohen (1883–1943). Ze groeide op met een oudere zus Elisabeth (1920-1943), een jonger zusje Rozetta (1924-1943) en een jonger broertje Hartog (1926-1944). Het gezin woonde aan het Oranjeplein 2 in Den Haag. Op 20 december 1942 trouwde Rose met Sally (Sal) Bernard de Liema (1914-2004), die in Auschwitz-I goed bevriend zou raken met Otto Frank. Samen met haar man verhuisde ze naar een kamer in het huis van kennissen. Op 4 januari 1943 werden de ouders, zussen en broertje van Rose van huis gehaald en op transport gesteld naar kamp Westerbork. Rose en haar man Sal werden op 10 april 1943 van huis gehaald en gevangengezet. Met behulp van vrienden wisten ze weer vrij te komen en besloot het echtpaar om op 23 april 1943 onder te duiken. Ze doken onder op verschillende adressen en verbleven vanaf april tot 5 augustus 1944 bij Mem Diependaal in huis totdat ze daar werden ontdekt en gearresteerd. Concentratiekampen Via de gevangenis in Arnhem kwamen Rose en haar man op 11 augustus 1944 aan in kamp Westerbork. Daar verbleven ze net als de acht onderduikers uit het Achterhuis in strafbarak 67 en kwamen ze te werken bij de batterijensloop. Rose herinnerde zich in een interview met de Anne Frank Stichting dat ze samen met de familie Van Pels en de familie Frank liedjes zong in de strafbarak. Op 3 september 1944 werd Rose met haar man, net als de acht onderduikers en 1009 anderen, gedeporteerd naar Auschwitz. Na de selecties verbleef Rose in Auschwitz-Birkenau dichtbij Edith, Margot en Anne Frank. Ze herinnerde zich dat Anne een huidziekte kreeg en naar de zogenaamde schurftbarak werd gestuurd. Volgens Rose zou Margot hebben gedaan alsof zij ook ziek was zodat ze samen kon blijven met Anne. Op 26 oktober 1944 was er een selectie van circa honderd vrouwen voor tewerkstelling in Liebau en Kratzau. Ook Rose werd hiervoor geselecteerd en kwam in Liebau terecht. Daar moest ze sneeuwkettingen maken voor militaire voertuigen. Op 7 mei 1945 werd ze daar bevrijd. Na de bevrijding Op 30 juni 1945 werd Rose herenigd met haar man Sal, die net als Otto Frank Auschwitz had overleefd. Op 2 september 1950 emigreerde het echtpaar met hun twee kinderen naar de Verenigde Staten. Daar veranderde Roosje haar naam in Rose en voegde ze Judy als tweede naam toe. Bron persoonsgegevens.

Bron: https://research.annefrank.org/nl/personen/b2117f2e-a8c1-4c2b-bd91-c5dc652674d9/