Jan Cornelis Auceps

Auceps arriveerde eind september 1937 in Spanje om deel te nemen aan de Spaanse Burgeroorlog, hoewel hij niet aan het front vocht. In plaats daarvan werkte hij in het achterland aan hygiënische voorzieningen en maakte hij houten britsen voor 1600 kameraden. Later werd hij verantwoordelijk voor een school waar invalide strijders werden omgeschoold tot timmerman, een functie die hij met toewijding vervulde. Tijdens het voorjaar van 1938, toen de fascistische troepen van Franco doorbraken, werd Auceps geëvacueerd met een hospitaaltrein naar veiliger gebied in Catalonië. Eind 1938 keerde hij via officiële kanalen terug naar Nederland, waar hij bekend werd vanwege zijn communistische activiteiten en contacten met ronselaars voor Spanje. In 1941, na de Februaristaking, werd Auceps gearresteerd als CPN-functionaris en gevangen gezet in kamp Amersfoort. Over zijn verdere lot is weinig bekend, maar in 1945 verklaarde hij illegaal werk te hebben verricht voor de Communistische Partij Nederland, waar hij lid van was. Zijn aanvraag voor erkenning van dit verzetswerk werd afgewezen wegens gebrek aan bewijs. In de jaren zestig vertrok hij naar Joegoslavië, waarna de Nederlandse veiligheidsdiensten geen informatie meer over hem verzamelden. Auceps’ leven kenmerkt zich door zijn inzet voor de Spaanse Republiek, zijn rol in de communistische beweging in Nederland en zijn gevangenschap tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zijn ervaringen illustreren de verbondenheid van internationale vrijwilligers in de strijd tegen fascisme en de risico’s die zij liepen, zowel in Spanje als later onder de Duitse bezetting.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)