Johannes Franciscus van Nelfen

Jan van Nelfen, geboren in Den Haag in een protestants gezin met tien kinderen, werkte aanvankelijk als instrumentmaker en chauffeur voordat hij begin 1938 naar Spanje vertrok om deel te nemen aan de Spaanse Burgeroorlog. Hij arriveerde in Albacete en werd vrijwel direct naar het front gestuurd, waar hij werd ingedeeld bij de compagnie "De zeven Provinciën". Tijdens het Ebro-offensief in april 1938 raakte hij gevangen door de troepen van Franco en belandde in verschillende krijgsgevangenkampen, waaronder het beruchte Miranda de Ebro, waar 24 Nederlandse Interbrigadisten gevangen zaten onder zware omstandigheden. De vrijlating van deze Nederlandse gevangenen verliep moeizaam door politieke tegenwerking vanuit Spanje en terughoudendheid van de Nederlandse regering. Pas in juli 1942 werd Van Nelfen samen met andere Nederlanders vrijgelaten en via een omweg over Trinidad en Curaçao, waar hij kort gevangen zat vanwege zijn vermeende politieke overtuiging, kwam hij in Canada terecht. Daar trad hij toe tot de Prinses Irene Brigade, een Nederlandse militaire eenheid in ballingschap. Tijdens de Tweede Wereldoorlog diende Van Nelfen als korporaal bij deze brigade en later als monteur bij de RAF in Engeland. Na de oorlog keerde hij in oktober 1945 terug naar Nederland en kreeg in 1952 het Oorlogsherinneringskruis toegekend. Over zijn verdere leven is weinig bekend. Zijn ervaringen illustreren de moeilijke positie van Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog en hun latere inzet tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)