Karl. Neijssel

Karel de Heer werd geboren in een arbeidersbuurt in Amsterdam en raakte op jonge leeftijd politiek bewust, mede door zijn linkse moeder. Al op zijn vijftiende sloot hij zich aan bij de Communistische Jeugdbond en was actief in de strijd tegen fascisme en voor vluchtelingenhulp. In december 1937 vertrok hij als enige Nederlander naar Spanje om te vechten in de Spaanse Burgeroorlog, waar hij diende als ordonnans en scherpschutter bij het bataljon-Dimitrov. Hij vocht aan verschillende fronten, waaronder Teruel en de Ebro, en raakte gewond. Ondanks de zware omstandigheden bleef hij vastberaden en betrokken bij het politieke doel van de strijd. Na de terugtrekking van de interbrigadisten in 1939 werd Karel geïnterneerd in Frankrijk, maar keerde uiteindelijk terug naar Nederland. Tijdens de Tweede Wereldoorlog sloot hij zich aan bij het verzet, waar hij onder meer hand- en spandiensten verrichtte, betrokken was bij de Februaristaking en hielp bij het ontsnappen van Joden uit transporttreinen. In 1942 werd hij gearresteerd en zat negen maanden gevangen, onder andere in kamp Vught, maar na zijn vrijlating hervatte hij zijn verzetsactiviteiten. Na de oorlog trouwde Karel, kreeg twee dochters en werkte als elektricien, eindigend als chef technische dienst van een kliniek. Politiek bleef hij actief binnen de Vereniging van oud-Spanjestrijders, die zich inzette voor herinnering en belangenbehartiging. Hij speelde een belangrijke rol bij de oprichting van het Verzetsmuseum Amsterdam in 1985 en gaf er jarenlang rondleidingen. Zijn leven kenmerkte zich door een onwrikbare inzet voor democratie en solidariteit, waarvoor hij later werd geëerd met de Gouden Speld van Amsterdam.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)

In ’37 ging Karel in dienst, daarna vocht hij als vrijwilliger in Spanje. De omstandigheden aan het front waren zwaar, Karel vertelt dat hij echter al tamelijk gehard was door Scouting en militaire dienst. Na mei ’40 kwam Karel in het verzet (De Waarheid) terecht en verleende hand- en spandiensten. Zijn militaire vaardigheden en ervaringen kwamen van pas. Na 1941 werd zijn inzet steeds groter. Tijdens de Februaristaking van ’41: pamfletten uitdelen en trams beletten uit te rijden. Maar ook het laten ontsnappen van joden uit transporttreinen. Vanaf ’42 deed hij ook dienst als beveiliger bij overvallen. Zo ook bij de aanslagen in Laakkwartier Den Haag en op een spoorbrug te Rotterdam. Eind oktober ‘42 werd hij opgepakt. Via Amsterdam, Scheveningen en kamp Amersfoort kwam hij als gijzelaar in Kamp Vught. In juli ’43 werden vier gijzelaars, onder wie Neijssel, vrijgelaten. Begin ’44 zette hij zijn verzetswerk voort: kranten verspreiden en nieuwsbulletins aanplakken.

Bron: Vereniging Scouting Nederland