Adriaan Johan den Hartog

HARTOG den (Adriaan Johan), geboren te Everdingen op 9 juni 1911. In november 1936 verhuist hij van Culemborg naar Rotterdam, waar hij bijna een jaar later trouwt. In 1944 woont Adriaan met zijn vrouw in de Rotterdamse wijk Blijdorp, op het adres Sonmansstraat 74. Bij de razzia van 11 november 1944 wordt Adriaan opgepakt, hij is dan 33 jaar en boekhouder. Hij moet naar verzamelplaats Nenijto. Na uren in de regen te hebben gestaan, moet hij in de duisternis lopend naar station D.P., om met een goederentrein te worden weggevoerd. De trein, die op 11 november 1944 tegen middernacht vertrekt, vervoert zo’n 1.500 mannen en in iedere wagon worden 60 mannen gepropt, die nauwelijks de trein kunnen verlaten en amper eten en drinken krijgen. Op 16 november 1944 stopt de trein in Würzburg, waar 450 mannen moeten uitstappen en van wie 180 mannen naar Dettelbach moeten. Tot deze laatste groep behoort ook Adriaan. In Dettelbach worden de mannen ondergebracht in een herberg die wordt ingericht als “Lager zur Schwane”. Op 7 april 1945 worden Adriaan en de andere mannen bevrijd door de Amerikanen, maar het valt hen tegen dat ze niet snel naar Rotterdam kunnen gaan. Via Kitzingen en Zell am Main komen de mannen op 26 april 1945 aan in Gonzenheim. De volgende dag worden zij met een goederentrein naar België vervoerd, eerst naar Neufchâteau en daarna naar Philippeville, waar zij worden ingekwartierd en waar zij op 5 mei 1945 horen dat Nederland bevrijd is. Op 28 mei 1945 komen de mannen aan in Eindhoven. Vermoedelijk bereikt Adriaan begin juni 1945 veilig Rotterdam.

Bron: Stadsarchief Rotterdam