Dirk Gonggrijp

Dirk Gonggrijp groeide op in een linkse arbeidersbuurt in Amsterdam en was actief lid van de Communistische Jeugd Bond. Al op jonge leeftijd hield hij toespraken onder een schuilnaam en werd hij tweede afdelingsvoorzitter van de Vereeniging voor Cultuur, Ontwikkeling en Ontspanning. Eind juli 1937 vertrok hij samen met zijn vriend Casper Clement naar Spanje om te vechten in de Spaanse Burgeroorlog als lid van de Internationale Brigades. Na een korte militaire training werd hij ingezet bij het front rond Teruel en nam deel aan het Republikeinse offensief bij Belchite. In december 1937 keerde Dirk terug naar Nederland, waarschijnlijk omdat hij zijn dienstplicht moest vervullen en de Communistische Partij Nederland hem als een waardevol kaderlid zag. In Nederland werd hij in 1937 goedgekeurd voor militaire dienst, maar kreeg uitstel vanwege zijn politieke achtergrond. Uiteindelijk werd hij ingedeeld bij het 2de Regiment Infanterie in Venlo, ver weg van Amsterdam, vermoedelijk om zijn invloed te beperken. Door de gespannen situatie in Europa werd zijn dienstplicht in 1938 verlengd tot bijna een jaar. Na zijn afzwaaien in februari 1939 moest hij in augustus opnieuw opkomen vanwege de mobilisatie bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Dirk woonde toen weer bij zijn ouders in Amsterdam, maar overleed op 24-jarige leeftijd in 1942 aan tuberculose. Zijn korte leven werd gekenmerkt door zijn inzet voor linkse idealen, zijn deelname aan de strijd tegen het fascisme in Spanje en zijn militaire dienst in een tijd van grote politieke onrust.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)