Raphael Robert Maurits Rosen Jacobsen

Ook bekend als: Rob

Robert Rosen Jacobson is op 22 oktober 1913 in Rotterdam geboren. Hij is ingenieur en werkt in 1940 bij het Nijmeegse bureau Van Hasselt en De Koning. Op 10 mei 1940 fietst hij de stad uit, de brug over de Waal is reeds vernield, en met een paar militairen roeit hij het Maas-Waalkanaal over. Hoewel hij zijn fiets moet achterlaten, slaagt hij erin zijn ouderlijk huis in Wassenaar te bereiken.

Begin 1941 moeten Joden opgeven hoeveel 'voljoodse' grootouders zij hebben. De familie Jacobson wil haar Joodse afkomst niet verloochenen en geeft na een lange worsteling vier Joodse grootouders op, maar weigert de Joodse ster te dragen. Robert en zijn moeder worden gearresteerd. Robert is op 10 juni naar het Huis van Bewaring (cel 615 in het Oranjehotel) in Scheveningen gebracht. Op 3 juli 1942 is hij weer vrijgelaten, maar zijn moeder is op transport gezet en later dat jaar in een concentratiekamp overleden.

Rob en zijn jongere broer Jaap besluiten hun oproep voor een werkkamp niet af te wachten. Samen werken zij aan een plan om Nederland te ontvluchten en aan geallieerde zijde aan de oorlog deel te nemen. Op 7 juli 1942, een paar dagen na zijn vrijlating, vertrekken ze vanuit Wassenaar met Henk Hartog richting Frankrijk. Onderweg krijgen ze hulp van gidsen, maar in het dorpje Gièvres-sur-Cher gaat het mis: een Duitse douanier krijgt hen in de gaten en ze worden gearresteerd. Reisgenoot Henk Hartog wordt na zijn arrestatie naar het oosten gedeporteerd waar hij in Auschwitz wordt vermoord op 30 april 1943.

In augustus begint hun transport richting Oost-Europa, maar vlak na het passeren van het dorpje Marigny-les-Usages weten Rob en Jaap uit de trein te springen, waarbij zij elkaar uit het oog verliezen. Rob slaagt erin de Pyreneeën te bereiken, maar wordt aan de Spaanse kant gearresteerd. Na een verblijf van maanden in gevangenissen in Jaca en Zaragoza komt hij terecht in het kamp bij Miranda de Ebro. Begin augustus 1943 komt hij vrij. Vanuit Madrid probeert hij met 30 Engelandvaarders (de 'Flitsploeg') in een vrachtauto met aardappels Portugal te bereiken. Vlak voor de grens worden ze gepakt en gevangen gezet in Badajoz, later in Madrid. Voor de tweede maal belandt hij in het kamp Miranda.

Maar eind december 1943 is hij weer vrij man. In een groep van circa 70 Engelandvaarders weet hij Portugal te bereiken. Per vrachtschip komt hij in het voorjaar van 1944 in Liverpool/Engeland aan. Op 6 april 1944 - twintig maanden na hun sprong uit de trein - ziet hij in Londen zijn broer Jaap terug. Rob vertrekt in augustus '44 als militair met een konvooi naar Australië, waar hij wordt ingedeeld bij het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger. Zijn moeder werd naar Auschwitz gestuurd, waar zij op 15 oktober 1942 overleed. Rob is op 16 februari 2002 thuis in Nijmegen overleden. 

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders