Antonius (Anton/Toon) Bernaert

BERNAERT (Antonius, roepnamen Anton en Toon), geboren te Rotterdam op 13 februari 1920. Hij woont met het grote ouderlijk gezin in de Rotterdamse Provenierswijk, op het adres Pieter de Raadtstraat 18b. Bij de razzia van 11 november 1944 wordt Anton, samen met twee mogelijk drie broers, opgepakt, hij is dan 24 jaar. In een groep van ongeveer 250 mannen, voornamelijk uit Blijdorp, moeten de broers naar verzamelplaats Nenijto. Na uren in de regen te hebben gestaan, moeten zij lopend naar station DP, om met een goederentrein te worden weggevoerd. De trein vervoert zo’n 1.500 mannen en in iedere wagon worden 60 mannen gepropt, die elk gedurende zes dagen en zeven nachten slechts 35 cm2 tot hun beschikking hebben, nauwelijks de trein kunnen verlaten en amper eten en drinken krijgen. Op 17 november 1944 bereiken zij Neurenberg-Märzfeld, waar zij over twee groepen worden verdeeld. De broers moeten eerst naar het Durchgangslager für Ostarbeiter in Neumarkt in der Oberpfalz en arriveren, in dienst van de Spoorwegen, op 23 november 1944 in Neurenberg-Zollhaus. Daar bevindt zich een reusachtig spoorwegemplacement, dat voortdurend wordt gebombardeerd. De mannen moeten onder andere de gebombardeerde baanvakken herstellen. Zij worden ondergebracht in het Gemeinschaftslager aan de Bauernfeindstraße 24, gevestigd in een oud-schoolgebouw dat bij aankomst onder water staat. Op 19 en 20 februari 1945 maken de mannen twee vreselijke dagen mee. Eerst staat een trein met uitgemergelde Hongaarse joden de gehele dag op het spoorwegemplacement, bewaakt door weldoorvoede SS’ers. De Rotterdammers zijn er getuige van hoe de lijken van de onderweg overleden joden worden overgebracht naar andere goederenwagons, die al tot de nok toe gevuld zijn met lijken. Daarna maken zij enorm angstige momenten mee tijdens een 2,5 uur durend bombardement; zij kruipen door het oog van de naald. Op 11 april 1945 maken de mannen weer zo’n zware dag mee. Er vindt een zwaar bombardement plaats. Door meerdere voltreffers wordt de schuilkelder bij de Loc-loods volkomen uit elkaar geslagen. Op hun schuilplekken komen verschillende Rotterdammers om het leven. Een week later worden de anderen bevrijd, waarna ze op rooftocht gaan. Anton is een amateurbokser en met gevonden bokshandschoenen bokst hij een partijtje tegen een donkere Amerikaanse soldaat, die een hoofd kleiner is en watervlug. Anton wordt gespaard en de na de partij stelt de soldaat zich voor: “Johnson, drievoudig wereldkampioen in één jaar, in drie verschillende gewichtsklassen.” Op 29 april 1945 start de terugreis. Eerst met een vrachtauto naar Würzburg en verder met de trein. Met tussenstations in Metz en Etrepy is Tilburg de eindbestemming, waar ze op 19 mei 1945 aankomen. Nadat ze wederom zijn ontluisd, medisch gekeurd en politiek gecheckt, worden de mannen ondergebracht bij particulieren in Oosterhout. Vermoedelijk bereiken de broers begin juni 1945 Rotterdam. Na de oorlog trouwt Anton en wordt hij vader. Hij verlaat Rotterdam en overlijdt op 31 juli 2019 in Huis ter Heide, Zeist, 99 jaar oud.

Bron: Stadsarchief Rotterdam