Adriaan Viruly

Ook bekend als: Jons, A. Viruly

Adriaan Viruly (Breda, 5 januari 1905 – Amsterdam, 13 augustus 1986), bijgenaamd 'Jons', was een Nederlandse vlieger, schrijver en Engelandvaarder.

Bron: Stichting WO2Net | Oorlogsbronnen.nl

Adriaan (Jons) Viruly is op 5 januari 1905 in Breda geboren als zoon van Dio Viruly, zoon van een rijke fabriekseigenaar, en Teuntje Viruly-Butner, dochter van een Zeeuwse arts. Dio is van 1913-1921 burgemeester van Westkapelle, zodat Adriaan naar de HBS in Middelburg gaat, later in Den Haag. Hij haalt zijn eindexamen in 1922 en gaat dan economie studeren in Rotterdam. In 1925 gaat hij in dienst en meldt hij zich bij de Militaire Luchtvaartafdeling in Soesterberg. In 1927 haalt hij zijn Groot Militair Brevet. Dat jaar trouwt hij met Dina Maria Tobia van Hattem. Ze krijgen drie kinderen. Hij wil ook buiten Nederland vliegen en gaat in dienst bij de KLM. Tijdens de inval van het Duitse leger in Nederland is hij reserve eerste-luitenantvlieger.

Na de capitulatie van het Nederlandse leger wil hij niet in bezet Nederland blijven. Al aan de vooravond van de Duitse aanval op Nederland in 1940 heeft hij geprobeerd met zijn collega's Jan Hondong en Willem van Veenendaal met een KLM-vliegtuig uit te wijken naar Engeland, maar dat werd door KLM-directeur Albert Plesman verboden. In 1941 ontmoet hij zijn Zweedse vriend Carl Gustav von Rosen, eveneens vlieger, in Utrecht. Carl regelt Adriaans visum om met hem naar Zweden te gaan. Eenmaal in Stockholm hoopt hij naar Engeland te kunnen gaan, maar de Nederlandse regering werkt daar niet aan mee omdat ze zijn Duitse visum verdacht vinden. Adriaan legt uit hoe dat gegaan is en hij mag toch naar Engeland waar hij arriveert op 28 mei 1942.

Eerst vliegt hij voor de RAF naar Canada, later voor de KLM naar Portugal en Gibraltar. In 1943 vliegt hij ook regelmatig als koerier naar Zweden. Op de terugweg neemt hij dan enkele Engelandvaarders mee, zoals Jan Beerman, Hans Bos, Chris Helleman en Paul Ketting.

Na de bevrijding keert Viruly terug naar Nederland. Hij trouwt op 15 april 1946 met Henderika Groenhout, die hij in Zweden heeft ontmoet. Ze gaan in 1955 weer uit elkaar, waarna Viruly hertrouwt met actrice Mary Dresselhuys (1907-2004). In 1953 krijgt hij de eretitel Commodore, voor vliegers met grote verdiensten. Een jaar later gaat het mis. Hij is gezagvoerder aan boord van een vliegtuig dat vanuit Ierland naar New York vliegt. Kort na vertrek stort het vliegtuig neer en vallen er 28 doden. Daarna is hij met pensioen gegaan. Hij is op 13 augustus 1986 in Amsterdam overleden. 

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders