Herman Friedhoff

Herman Friedhoff (Den Haag, 15 augustus 1920 - 11 november 2000) was een verzetsstrijder en Engelandvaarder. Friedhoff was actief voor verzetsgroep Apostles, maar week naar Engeland uit toen bleek dat er een prijs op zijn hoofd stond.

Bron: Stichting WO2Net | Oorlogsbronnen.nl

Herman was voor de oorlog scout. Hij was actief in het verzet en toen de grond te heet onder zijn voeten werd, besloot hij naar Engeland te ontvluchten. Hij nam dienst bij de Prinses Irene brigade en ging hiermee naar het vasteland van Europa. Hij overleefde de oorlog.

Bron: Vereniging Scouting Nederland

Na de geboorte van Allerd, de jongere broer van Herman, verhuist het gezin van Gijsbert Friedhoff in 1922/23 naar Haarlem, waar ze enige tijd naast de familie Aten wonen en daarmee bevriend raken. In 1933 verhuist vader Friedhoff met zijn gezin naar Amsterdam, waar hij een architectenbureau opzet. Hij krijgt de opdracht in Enschede een stadhuis te ontwerpen. In 1937 verhuist hij weer naar Haarlem, waar hij van 1936 tot 1946 opnieuw stadsarchitect is. 

In mei 1940 is Herman Friedhoff als dienstplichtige gelegerd in de Frederik-kazerne in Den Haag. Op 10 mei ‘s morgens vroeg wordt Den Haag aangevallen door Duitse parachutisten. Herman gaat dan – woedend over de aanval - in zijn pyjama het dak van de kazerne op om op de vliegtuigen te schieten. Op 8 juni 1940 krijgt hij groot verlof, daarna wordt hij lid van de verzetsgroep ‘de Apostelen’. Ook bezoekt hij de bijeenkomsten die zijn vader regelmatig organiseert met bekende intellectuelen, onder wie de historicus Huizinga en de politicus Herman Wiardi Beckman. Met de laatste zet Herman een ontsnappingsroute op voor vluchtende Joden. Ten minste één familie heeft hij naar Zwitserland gebracht.

‘De Apostelen’ worden verraden en Herman wordt gezocht. Hij woont in die tijd nog thuis bij zijn ouders en op een dag komen er twee mannen aan de deur. Zijn moeder doet open. De mannen vragen naar Herman. Hij staat naast zijn moeder, die op een ingeving zegt dat Herman niet thuis is. Wie is de man dan naast haar?, is de volgende vraag. ‘Dat is zijn broer Allerd’, is het antwoord. Herman moet dan zijn papieren laten zien en zegt dat hij die boven wel zal halen. En zo gaat hij de trap op, glipt via het raam het platte dak van de garage op en springt de tuin in. Hij weet na enige tijd en na veel heggen te hebben beklommen de buren te bereiken en zich daar op zolder te verbergen. Het hele huizenblok is afgezet en hij moet uren wachten tot de buurman komt vertellen dat de Duitsers weg zijn.

Zijn moeder wordt ondertussen door de mannen meegenomen. Met de Gestapo gaan ze naar het huis van zijn vriendin Ellis Brandon, mogelijk is hij naar haar gevlucht. Daarna zit ze eerst in de gevangenis in Amsterdam, later vermoedelijk in het ‘Oranjehotel’ in Scheveningen. Als hij zich niet meldt zal ze worden gedood. Herman zit intussen op verschillende plekken ondergedoken, onder meer bij de bekende KLM-vlieger en schrijver Viruly. Hij wil de dood van zijn moeder niet op zijn geweten hebben en besluit zich aan te geven, maar dit wordt hem verboden door zijn mede-verzetslieden. Hij weet te veel en dat is veel te gevaarlijk voor een heleboel mensen. Het dreigement zijn moeder te doden zal wel meevallen, zegt men. Dat blijkt later te kloppen: na zes weken wordt ze vrijgelaten.

Hermans onderduikperiode duurt zeven maanden, daarna gaat hij met Ellis Brandon op weg naar Engeland. Herman gaat met haar via zijn eigen route door België en Frankrijk naar Spanje. Onderweg worden beiden bijna gearresteerd als ze per ongeluk op een Duits vliegveld verzeild zijn geraakt, maar een innige omhelzing voorkomt dat: de Duitse schildwacht is erdoor ontroerd. Het kost veel moeite om van Spanje naar Engeland te komen. Als Herman er eenmaal is gaat hij werken voor minister Van Kleffens van Buitenlandse Zaken. Daar wordt aan het nieuwe Europa gewerkt en bij deze ideologische man is Herman precies op zijn plek. Hij is echter nog steeds dienstplichtig en wordt daarom opgeroepen zich te melden bij de Prinses Irene brigade. Hij vindt zelf dat hij op het ministerie van groter nut is, maar plicht is plicht en volgens zijn soldatenboek wortd hij op 13 maart 1944 in dienst genomen. Hij wordt chauffeur op brengun carriers en later op de amfibische tank Buffalo.

Op 8 augustus 1944 landt hij met de brigade in Normandië en heeft daar de eerste week zwaar gevochten. Later is de brigade actief bij de bevrijding van zuid-Nederland. Na de oorlog wil hij werkzaam zijn op het gebied van internationale betrekkingen, maar dat lukt niet. Hij komt bij de uitgever Tjeenk Willink te werken en wordt zo uitgever. Hij trouwt in 1947 met Riemke Aten, vroeger zijn buurmeisje. Hij krijgt met haar vier zoons: Falco (1948), Dennis (1951), Sander (1954- 1989) en Gijsbert (1961-1992). In 1968 scheidt hij van Riemke en vertrekt naar Engeland, waar hij een jaar later met Polly Davidson trouwt. Hij krijgt met haar twee zoons: Andrew en Jollian.

Over zijn belevenissen in de oorlog schreef Herman Friedhoff ‘Requiem for the resistance’; om zijn Engelse vrienden en kennissen te vertellen over de bezetting, waarover de Britten maar weing wisten. Dit boek is door zijn zoon Falco vertaald onder de titel ‘Requiem voor het verzet’.' Herman Friedhoff is op 11 november 2000 overleden. 

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders