Theo van Hassel

Theo van Hassel had een moeilijke jeugd en groeide op in armoede, waarbij hij op jonge leeftijd zijn vader verloor en later een gewelddadige stiefvader kreeg. Tijdens de crisisjaren dertig vond hij nauwelijks werk in Nederland en besloot hij, gedreven door idealisme en zijn sympathie voor de Communistische Partij van Nederland (CPN), naar Spanje te vertrekken om deel te nemen aan de Spaanse Burgeroorlog. In mei 1937 trok hij samen met anderen lopend over de Pyreneeën naar Spanje, waar hij zich aansloot bij de 15de Internationale Brigade in Albacete. Hij maakte de zware strijd aan het front bij Jarama mee, waar hij onder andere loopgraven aanlegde. Tijdens zijn verblijf raakte hij gewond en keerde tijdelijk terug naar Nederland, maar in maart 1938 keerde hij opnieuw naar Spanje terug om ondergronds te werken en later bij een telefoonpost aan het front te dienen. Hij raakte bevriend met medestrijders zoals Joop Servaas en Geert Kuil, van wie hij de tragische verdrinkingsdood meemaakte. In de laatste maanden van de oorlog vocht hij in de Hollandse compagnie onder leiding van Piet Laros en nam deel aan de afscheidsparade van de Internationale Brigades in Barcelona eind 1938. Na de Tweede Wereldoorlog bleef Van Hassel onder toezicht van de Binnenlandse Veiligheidsdienst vanwege zijn communistische sympathieën. In 1950 werd hij lid van de vereniging Vrij Spanje, de EVC en de Vereniging Nederland-USSR. In 1964 werkte hij als voorman op een machinefabriek in Alkmaar. Zijn ervaringen tijdens de Spaanse Burgeroorlog en de Tweede Wereldoorlog vormen een belangrijk deel van zijn levensverhaal.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)