Willem Gerbrandy
Goënga, 22 december 1915 - Goënga, 3 september 1943Willem Gerbrandy is op 22 december 1915 in Goënga (Friesland) geboren. Als de oorlog uitbreekt is hij student. Op 23 juli 1941 doet hij een poging om naar Engeland te gaan, samen met Jelke Bosch, Wijnand Langelaar, Henk Bouvy, Arnold Koldewijn, J.C. van der Plas en Huib van der Stadt. Een eerdere poging is in juni mislukt. Ze vertrekken vanaf de Hondsbossche Zeewering naar Engeland. Duitse wachtposten proberen de groep te arresteren, maar allen ontkomen. In januari 1942 doet Willem Gerbandy bij Kijkduin een nieuwe poging, waarbij hij wordt gearresteerd. Na gevangenschap overlijdt hij op 3 september 1943 in Goënga (bij Sneek).
Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders
Willem kwam op 1 juni 1939 terecht bij de Motordienst van het Vrijwillige Landstormcorps, afdeling Groningen. Vrijwel meteen na de capitulatie op 15 mei 1940 hield Gerbrandy zich uit principiële overwegingen bezig met verzetsactiviteiten tegen de bezetter. Eind december 1941 deed hij een poging naar Engeland te vluchten, maar deze missie slaagde niet. Hij werd op 18 december 1941 gepakt te Loosduinen en overgebracht naar de gevangenis in Scheveningen (in illegale kringen bekend als het Oranjehotel). Daar verbleef Willem dertien maanden, waarvan zes in de dodencel. Daarna bracht hij één week door in het concentratiekamp Amersfoort en werd vervolgens getransporteerd naar het concentratiekamp Vught. Na een verblijf van veertien maanden in dit kamp keerde hij voor één week terug in de gevangenis te Utrecht. De Duitsers vervoerden hem toen naar het gijzelaarskamp Haaren waar hij anderhalve maand moest doorbrengen. In dit kamp liep Willem tuberculose op en werd hij drie weken opgenomen in het St. Jansziekenhuis te 's-Hertogenbosch. Vanaf 25 augustus 1943 mocht hij thuis uitkuren. Hij overleed evenwel aan deze ziekte in combinatie met de ondergane ontberingen. Steeds heeft de beschuldiging tegen Gerbrandy geluid: anti-Duitse houding en het treffen van voorbereidingen voor een overtocht naar Engeland. Zijn naam staat vermeld op een muurschildering in het Christelijk Gymnasium te Leeuwarden.
Bron: Een Laatste Saluut
Het leven tijdens de oorlog van Willem Gerbrandy
1941Gearresteerd in Loosduinen
Gevangen in het Oranjehotel
Bronnen
Dit zijn de bronnen die bij Oorlogsbronnen bekend zijn over deze persoon.
Gevallenen '40-'45 database
De Gevallenen 40-45 Database is een aanvulling op de Erelijst van Gevallenen 40-45. De Erelijst een boek, maar de Database is een digitale lijst die constant wordt aangevuld en gecorrigeerd door het NIOD. De database gevallenen 40-45 is aangesloten op Oorlogsbronnen.
Aanbieder
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en GenocidestudiesNamenlijst Kamp Amersfoort
Een namenlijst van 32.453 personen die gevangen zaten in Kamp Amersfoort. De lijst is samengesteld door Nationaal Monument Kamp Amersfoort en is niet online in te zien. Voor meer informatie over deze persoon kunt u contact opnemen via info@kampamersfoort.nl of een informatieaanvraag indienen via onderstaande link.
Bekijk de bronAanbieder
Nationaal Monument Kamp AmersfoortAdministratie Kamp Vught
Kampadministratie van Kamp Vught uit de collectie van Arolsen Archives.
Bekijk de bronAanbieder
Arolsen ArchivesGeregistreerde oorlogsslachtoffers
180.000 Nederlanders zijn door de Oorlogsgravenstichting geregistreerd als oorlogsslachtoffer. Op Oorlogsbronnen vind je persoonsdata over deze mannen, vrouwen en kinderen die tijdens de Tweede Wereldoorlog of de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog zijn omgekomen. Het gaat zowel om militairen als burgers.
Bekijk de bronAanbieder
OorlogsgravenstichtingDigitaal Monument Engelandvaarders
Het Digitaal Monument Engelandvaarders presenteert de Engelandvaarders, hun helpers en de Nederlandse militairen die tijdens de inval van het Duitse leger in Nederland op bevel van hogerhand of op eigen initiatief naar Engeland uitweken. Op dit moment bevat het monument meer dan 7000 namen, waaronder bijna 3000 namen van Engelandvaarders.
Bekijk de bronAanbieder
Museum EngelandvaardersNamenregister Het Oranjehotel
In het Digitale Namenregister Oranjehotel verzamelt Nationaal Monument Oranjehotel de namen en gegevens van mensen die tussen 1940-1945 in de Scheveningse gevangenis hebben gezeten.
Bekijk de bronAanbieder
Nationaal Monument OranjehotelEen Laatste Saluut
Jacob (Jack) Kooistra (Zwaagwesteinde, 24 maart 1930 – Leeuwarden, 14 januari 2025) was een Fries journalist en amateurhistoricus. Hij wijdde zijn leven aan het documenteren van Nederlandse oorlogsslachtoffers en verzamelde nauwkeurig gegevens over duizenden mensen wereldwijd. Zijn werk zag hij als eerbetoon aan de slachtoffers. Bijzondere aandacht ging daarbij uit naar personen met een relatie tot de provincie Fryslân. Een register met ruim 7000 namen, gepubliceerd in zijn werken Een laatste saluut (2005) en Strijders, onderdrukkers en bevrijders (2008), werd jarenlang via het Fries Verzetsmuseum toegankelijk gemaakt en is nu, in samenwerking met WO2Net, te vinden op oorlogsbronnen.nl. De gebeurtenissen die wij tonen op de tijdlijnen zijn met behulp van AI onttrokken aan de voor Een Laatste Saluut geschreven biografiën.
Bekijk de bronAanbieder
Fries VerzetsmuseumDoodenboeken 1940-1945 van de Stichting Oranjehotel
Stichting Oranjehotel heeft vier dodenboeken gemaakt, fotoboeken met portretten van ongeveer 750 omgekomen gevangenen. Deze gevangenen zijn gefusilleerd op de Waalsdorpervlakte of omgekomen in een concentratiekamp.
Bekijk de bronAanbieder
Nationaal Archief
Afbeelding van Willem Gerbrandy
Ontbreekt een portretfoto, of kan je ons helpen met een betere afbeelding van Willem Gerbrandy, dan kan je deze hier toevoegen. Ook is het mogelijk om de bestaande portretfoto beter bij te snijden.
Heeft u bezwaar tegen de vermelding van deze persoon?
Laat het ons weten door een e-mail te sturen naar info@oorlogsbronnen.nl
