Willem Jacobus de Klepper

KLEPPER de (Willem Jacobus), geboren te Rotterdam op 29 augustus 1927. Hij woont in 1944 met het ouderlijk gezin in de Rotterdamse Afrikaanderwijk, op het adres De la Reystraat 53a. Bij de razzia van 10 november 1944 wordt Willem opgepakt, hij is dan 17 jaar. Drie oudere buurmannen beloven de ouders goed voor Willem te zorgen. De mannen worden weggevoerd maar zij weten niet waarheen, er gaan geruchten dat zij voor 14 dagen naar Gelderland moeten om bunkers te bouwen. Via het Afrikaanderplein en een ambachtsschool aan de Hillevliet, worden de mannen naar het Feijenoord Stadion gebracht, waar zij de nacht doorbrengen. De volgende dag worden de mannen ingescheept in één van de vier grote rijnaken die bij de Prins Hendrikkade liggen, met een laagje stro op de bodem van het ruim. Via Amsterdam en het IJsselmeer komen ze aan in Kampen, waar ze getuigen zijn van het doodschieten van de joodse man Abraham van Ploeg en waar ze worden ondergebracht in een stal van een kazerne. Op 14 november 1945 worden de mannen met een trein verder getransporteerd, via Heino naar Münster, waar hun poging om wat van de burgerij los te krijgen helemaal mislukt, de bevolking is verteld dat er saboteurs in de trein zitten. Vervolgens gaat het transport naar Braunschweig, waar de gearriveerde mannen verdeeld worden over verschillende bestemmingen. Hierbij raakt Willem zijn drie buurmannen kwijt en komt hij terecht in een groep met nog elf Rotterdammers. Een van hen is Gerard Groeneveld, met wie Willem een hechte vriendschap zal opbouwen. De groep van Willem en Gerard wordt op transport gezet naar Jerxheim, dat zo’n 40 km ten zuidoosten van Braunschweig ligt. De mannen worden ondergebracht in een gebouw waar de omstandigheden redelijk zijn en worden tewerkgesteld bij de spoorwegen. Voor Willem, die bijna nog nooit heeft gewerkt, is het vrij zwaar werk. Op 1 januari 1945 worden Willem en Gerard overgeplaatst naar het 30 km verderop gelegen Halberstadt, waar zij worden ondergebracht in een Lager aan de Wilhelmstrasse en waar zij helemaal op elkaar zijn aangewezen. Willem moet eerst treinen rangeren en werkt daarbij samen met twee Polen en een Fransman. Na vijf weken wordt hij overgeplaatst naar de machineloods van de Spoorwegen, waar vriend Gerard van het begin af aan al werkt. Met een Pool moet Willem de zuiger uit de cilinders demonteren, deze schoonmaken en ontkalken. Drie dagen voordat de Amerikaanse grondtroepen de stad binnenvallen, wordt Halberstadt op 8 april 1945 grotendeels weggevaagd bij een zwaar bombardement. Willem schrijft in zijn dagboek echter over zware bombardementen op 9 en 10 april 1945. Hoewel Gerard en hij zich op 9 april 1945 buiten in de buurt van een munitietrein bevinden, komen zij met de schrik vrij. Volgens de beschrijving in het dagboek verloopt het op 10 april 1945 noodlottiger. Die ochtend gaan de mannen naar het station, waar het een enorme ravage is. Wanneer zij rond 11 uur terug zijn bij het Lager gaat het luchtalarm af. Ze willen eerst naar buiten, maar omdat de vliegtuigen al dichtbij zijn en laag vliegen vinden zij het raadzamer om dekking te zoeken in de schuilkelder. Door een voltreffer verandert deze kelder in een hoop puin met dode, gewonde en bewusteloze mensen. Wanneer Willem na uren weer bij bewustzijn komt, bemerkt hij dat Gerard is overleden. Zelf ligt Willem tot aan zijn middel in het puin met zijn benen onderuit naar achteren geslagen. Zijn onderlichaam is als dood, hij voelt er niets aan maar kan er ook niets mee doen, zijn rechtervoet valt regelmatig plat rechtsom. Op een matras wordt Willem naar de ziekenbarak van het kamp gebracht. Alleen al in de schuilkelder waarin Willem en Gerard dekking hebben gezocht, zijn van het Lager zo’n 20 man gewond geraakt en 37 omgekomen. Vier mannen brengen Willem met bed en al naar een ziekenhuis, maar dat blijkt vol te zijn, zodat Willem buiten moet blijven. Daarop brengen twee broeders Willem naar de kelder van het Salvator Krankenhaus, maar daar wordt hij niet direct behandeld, de artsen zijn met veel noodbehandelingen bezig. Op 18 april 1945 wordt Willem geopereerd aan zijn been- en dubbele bekkenbreuk. Het herstel verloopt niet vlot en begin augustus 1945 spreken de artsen over een mogelijke amputatie van het rechterbeen. Volgens een van de zusters heeft Willem nog steeds fysieke problemen omdat zijn behandeling niet goed is geweest. Op 22 augustus 1945 mag Willem het bed verlaten en voorzichtig proberen te lopen. Een maand later, op 28 september, wordt Willem in een grote open vrachtwagen, bestuurd door wild rijdende Rus, naar het voormalige concentratiekamp Ohrdruf in de buurt van Gotha gebracht. Een dag later moet Willem voor controle en zuivering naar Eisenach en weer een dag later gaat zijn terugreis verder per trein: via Keulen, Luik, Maastricht en Utrecht naar Rotterdam, waar hij in de avond van 5 oktober 1945 aankomt op het Maasstation. Omdat Willem geen geld heeft voor de tram en ook nog slecht ter been is, brengt een conducteur hem naar een post van het Roode Kruis, maar die ziet geen kans om Willem thuis te brengen. Een man die met de auto naar IJsselmonde moet, brengt uitkomst: hij zet Willem thuis voor de deur af. Willem trouwt in 1955 en wordt vader van drie kinderen. Ruim een jaar na het overlijden van zijn vrouw, overlijdt Willem op 1 oktober 2011 in Nieuwegein, 84 jaar oud.

Bron: Stadsarchief Rotterdam