Jan Joseph Harmen Marie van de Pol

Jhr. Jan Joseph Harmen Marie van de Poll is op 3 februari 1916 in Den Bosch geboren en woont in Huize Bleijenburg in Vught, waar zijn vader sinds 1924 burgemeester is. Hij groeit op in een gezin met 10 kinderen, onder wie ook Engelandvaarder Gijs van de Poll (1922). Na het gymnasium heeft Jan de Economische Hogeschool Tilburg doorlopen.

In 1941 heeft hij drie maanden in Den Bosch gevangen gezeten wegens het plegen van verzet tegen de Duitse bezetter. Met valse papieren gaat Jan op 5 januari 1943 onder de schuilnaam ‘Maurice Debuck’ vanuit Vught op weg naar Engeland. Hij neemt de trein naar Eindhoven en vandaar een taxi tot twee kilometer voor de Belgische grens. Bij Budel steekt hij te voet de grens over. Een vrachtauto brengt hem naar Hasselt, waar hij de trein naar Leuven pakt en vervolgens doorreist naar Brussel en Parijs. In de Franse hoofdstad heeft hij contact met de echtgenoot van Engelandvaarder Trix Terwindt, hij helpt Jan aan onderdak. Samen met ene Hoffman neemt hij op 12 juni 1943 de trein naar Dijon en vervolgens de bus naar Chalons sur Soane. Daar passeren ze de demarcatielijn en vervolgen ze hun weg naar Lyon.

Hij ontmoet er Bep Turksma uit Den Haag, die eerder uit Kamp Westerbork is ontsnapt en eveneens op weg is naar Engeland. Samen reizen ze door naar Annecy. Met geld en adviezen van de hulporganisatie van Jean Weidner bereiken Jan en Hoffman per bus het plaatsje Somier. Daar levert de pastoor hem tegen betaling van 1.500 francs en zijn zilveren horloge een gids, die hen tot over de Zwitserse grens brengt. Met hulp van een boer gaan ze op weg naar Genève, maar worden onderweg gearresteerd door Zwitserse gendarmes. Na verblijf in achtereenvolgens de kampen Charmilles, Champel en Les Verrières mogen ze op 2 oktober ’43 samen met Marinus van Zweeden doorreizen naar het Franse plaatsje Porrentruy en vervolgens naar Fontaine. Met hulp van schaapherders bereiken ze te voet Herimoncourt. Per trein bereiken ze Besançon, Dyon, Lyon en Toulouse, vanwaar ze samen met Lykele Faber (eveneens op weg naar Engeland) naar Foix reizen.

In een grote groep, waartoe ook enkele neergehaalde Engelse en Amerikaanse piloten behoren, trekken ze de Pyreneeën over. Via Andorra, Barcelona, Madrid en Lérida bereiken ze op 15 oktober ’43 Lissabon. Op 16 maart 1944 bereiken ze via Gibraltar op een Brits marineschip eindelijk hun bestemming: Liverpool/Engeland.

Ondervrager W. Lagas noteert over Jan: ‘Verbergt achter enigszins sloom uiterlijk vermoedelijk een enorme energie, maar is uiterst bescheiden.’

Na de oorlog is onder meer controleur Binnenlands Bestuur in Nederlands-Indië en agent van de Bank Indonesia geweest. In 1956 trouwt hij met Theresia Suijs uit Breda. Het huwelijk blijft kinderloos. Hij werkt dan bij Bureau van Statistiek der gemeente Amsterdam.

Jan van de Poll is op 21 februari 2001 in Vinkeveen overleden.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders

Jan was lid van Scouting. In de oorlog was hij actief in het verzet. Op een gegeven moment werd hij gearresteerd en gemarteld maar gaf niets prijs. Na zijn vrijlating besloot hij later in de oorlog als Engelandvaarder naar Engeland te gaan.

Bron: Vereniging Scouting Nederland