Jacobus J. Roelofs

Co Roelofs had een zwaar leven, gekenmerkt door verlies en ziekte. Zijn moeder overleed toen hij nog geen zes jaar oud was, en zijn vader, een instrumentslijper, raakte blind. Co en zijn broers en zussen werden onder voogdij geplaatst en in instellingen opgenomen. Zelf leed Co aan tuberculose en verbleef hij ook in verschillende sanatoria. Rond 1933 woonde hij in Amsterdam op een zolderkamertje bij een achternicht, waar hij nauwelijks contact had met het gezin vanwege zijn ziekte. In 1936 vertrok Roelofs naar Spanje om te vechten in de Spaanse Burgeroorlog, samen met zijn vriend Co van Dam. Hij vocht aan verschillende fronten, waaronder Malaga, Granada en Brunete, en raakte gewond. Hij was sinds 1931 lid van de Communistische Partij van Nederland en stond bekend als een goede kameraad met een hoog moreel. In maart 1938 besloot hij te deserteren en vroeg hulp aan de Nederlandse consul in Barcelona om de Franse grens te bereiken. Het is onduidelijk of hij daar in slaagde. In oktober 1938 werd hij vermeld op een lijst van gewonden die gerepatrieerd zouden worden, maar zijn terugkeer naar Nederland blijft onduidelijk. Na de oorlog trouwde Roelofs in 1939 met de zus van zijn vriend Van Dam en kreeg twee dochters. Het huwelijk eindigde in 1954. Hij was kort lid van de CPN en werkte als losser in de haven, maar werd vaak ontslagen wegens onbekwaamheid. In 1958 bezocht hij de Russische ambassade in Den Haag, een gebeurtenis die door de Binnenlandse Veiligheidsdienst werd gevolgd. Roelofs werd door kennissen omschreven als rustig maar met een beperkt verstand. Hij zou hebben gezegd dat hij liever in Spanje was gebleven.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)