Sylvester Sylvain Susan

Ook bekend als: Bill

Sylvester Sylvain 'Bill' Susan is op 30 april 1918 in Amsterdam geboren en moet in 1937 in militaire dienst. Hij komt bij de luchtafweer van de artillerie terecht. Op 9 mei 1940 krijgt hij een telegram waarin hij wordt opgeroepen voor herhaling. Hij meldt zich in Utrecht. De volgende morgen vliegen er Duitsers over de kazerne. Vanaf dat moment tot de capitulatie schiet zijn eenheid 17 Duitse vliegtuigen neer. Na de capitulatie zet Bill zich in voor het verzet. In 1942 wordt hij verraden en door de Gestapo gearresteerd, hoewel ze geen bewijsmateriaal in zijn huis vinden. Na dagenlang verhoor in Amsterdam wordt hij naar Kamp Amersfoort gestuurd. Er zitten dan (november 1942) ongeveer 3000 gevangenen. Op 16 april 1943, Hitlers verjaardag, worden 100 gevangenen vrijgelaten. Bill mag ook naar huis. Enkele uren later vertrekt hij naar België. Na een verblijf van zes weken bij een werknemer van de Italiaanse ambassade in Brussel is hij weer aangesterkt. Hij krijgt zijn valse papieren en vertrekt naar Zwitserland. In de trein worden zijn papieren twee keer door de Duitse controle goedgekeurd, maar daarna wordt een groep reizigers door de Franse politie gearresteerd. Ze worden naar de gevangenis in Lons-le-Sounier (tussen Besançon en Genève) gebracht. Gelukkig spreekt Bill goed Frans en kan hij de baas overtuigen om de vijf Hollanders vrij te laten. De celdeur wordt niet afgesloten en 's nachts kunnen ze ontsnappen. In Zwitserland worden ze eerst in het voormalige Hotel des Narcisses in Chamby (bij Motreux) ondergebracht en daarna in een werkkamp in Cossonay bij Lausanne. Zodra hij kan, gaat Bill naar Bern om de militair attaché generaal Van Tricht zijn verhaal te vertellen. Na acht weken heeft het verzet zijn verhaal bevestigd, waarna Van Tricht bereid is hen te helpen. Ze krijgen nieuwe papieren en worden naar de grens gebracht. Na een spannende wandeling zijn ze in Frankrijk. Ze gaan naar Lyon, waar zij de Nederlandse zakenman Sally Noach ontmoeten. Deze informeert hen hoe ze verder moeten reizen. Ze nemen de trein naar Pau, kopen wat landkaarten en besluiten met z'n vijven de bergen over te gaan, zonder passeur (gids). Na vijf dagen en vier nachten bereiken ze Spanje. In Pamplona worden ze gearresteerd. Het is inmiddels oktober 1943. Na een warme maaltijd worden ze geschoren. J C Davids, een Nederlandse zakenman in Spanje, zorgt ervoor dat ze vrij worden gelaten en veilig in Madrid aankomen. Via Gibraltar komt hij per schip aan in Liverpool in Engeland op 4 januari 1944. In Engeland wordt hij toegewezen aan de Prinses Irene Brigade. In augustus 1944 maakt hij de landing op Normandië mee en de daarop volgende veldtocht. Hij is op 12 december 2005 in Bussum overleden.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders