Sam Timmers Verhoeven

Ook bekend als: Samuël Gerhard Timmers Verhoeven, Sam

Samuël (Sam) Gerhard Timmers Verhoeven (Den Haag, 6 februari 1919 - Vlissingen, 18 juli 2003) was een Belgisch-Nederlandse verzekeringsagent en Engelandvaarder tijdens de bezetting. Timmers Verhoeven kwam ruim 10 maanden na vertrek in Glasgow aan. Hij vocht na de oorlog mee tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog en was betrokken bij de Politionele Acties.

Bron: Stichting WO2Net | Oorlogsbronnen.nl

Samuel (Sam) Gerhard Timmers Verhoeven is op 6 februari 1919 in Den Haag geboren en is opgegroeid in België en Nederland waardoor hij de Franse taal uitstekend beheerst. In augustus 1940 zoekt Sam zijn ouders op in Brussel, waar hij enige jaren bij hen heeft gewoond. Het huis in de Rue Stévin blijkt echter verlaten. Zijn ouders zijn zuidwaarts gevlucht, net als ongeveer 200.000 Belgen. Op zijn vaders kantoor krijgt Sam wat geld en een huissleutel. Hij wordt verzekeringsinspecteur bij een dochtermaatschappij van De Nederlanden van 1845. Omdat zijn moeder in Bordeaux ziek is geworden, keren zijn ouders naar Brussel terug. Het huis wordt een onderduikadres voor Engelandvaarders.

Als Ferry Staverman, Chris van Oosterzee en Gijs den Besten langs komen, besluit Sam zich bij hen aan te sluiten en ook naar Engeland te gaan. Ferry en Gijs gaan via Lille naar Parijs, Sam en Chris nemen een week later de trein. Ze melden zich in Parijs bij Albert Starink op de Rue Monsieur le Prince 56, 2 hoog. Deze geeft hen het adres van Hotel de l’Observatoire, Bld Saint-Michel, waar ze Ferry en Gijs aantreffen. Ze blijven drie weken in Parijs, en ontmoeten daar o.m. Han Langeler en Johannes Sinninge.

Op 3 februari 1944 wordt de reis vervolgd. De volgende morgen om 8 uur rijden ze Toulouse binnen. De gids/passeur Pierre Treillet (‘Palo’) verwelkomt hen. In restaurant "Chez Emile" bij Station Toulouse-Matabiau ontmoeten ze andere Nederlandse Engelandvaarders. Sam heeft geheime berichten bij zich die verstopt zijn in een tandpastatube en in Spanje bestemd zijn voor Engelandvaarder Eddie Hertzberger. Bij Toulouse moeten ze met Cyril Gips, Bert van Holk, Dolf Mantel, Dick Nederlof, Pim de Nerée tot Babberich, Rudy Regout en Jan Weve wachten totdat de groep klaar is om de bergen over te gaan.

Ze worden door de passeurs (gidsen) Palo (Pierre Treillet) en Mireille (Henri Marot), door de Pyreneeën geleid, maar verraden op de dag van Sam's verjaardag op 6 februari en door de Duitsers ontdekt. De groep van Palo is nog in de berghut en wordt gearresteerd. De groep van Mireille kan vluchten; Sam en Gijs den Besten duiken onder bij de familie Ribis in Autreche nadat ze een dag en een nacht onder vriestemperaturen door metershoge sneeuw lopen en klimmen, totaal uitgeput zijn en bevroren voeten hebben. Sam gaat uiteindelijk terug naar Toulouse nadat hij zijn rugzak met de tandpastatube en papieren in een struik verstopt.

Op 25 maart 1944 gaat hij weer de Pyreneeën door. Zijn rugzak wordt teruggevonden en slaagt hij erin de tube aan Hertzberger te overhandigen in Madrid. Na een verblijf in de gevangenis van Lérida en drie maanden in Kamp Miranda de Ebro en na zijn verblijf in Madrid, kan hij op 14 augustus met de trein naar Gibraltar. Twee dagen later komt hij aan in Oran. Van daaruit gaat het naar Algiers waar hij bij aankomst meteen in het P.O.W. kamp 203 wordt geïnterneerd en waar hij in een hospitaal herstelt en zijn belevenissen opschrijft (in 1992 door hem zelf uitgewerkt in het manuscript "Een reis naar vrij gebied"). Op 21 oktober komt hij per stoomschip "Eastern Prince" in Glasgow aan.

Na zijn officiersopleiding dient hij bij het Nederlandse leger en wordt hij naar Nederlands-Indië gestuurd. In 1952 emigreert hij naar Nieuw-Zeeland maar later komt hij weer terug naar Nederland. Hij trouwt met Marina van Asperen, vervangend docent tekenen op Scheldemond en woont aan de Boulevard Evertsen in Vlissingen.

Sam is bijna 20 jaar bestuurslid geweest van het Genootschap Engelandvaarders. Ter nagedachtenis aan de overval door de Duitse patrouille op 6 februari 1944 wordt het monument ("Stèle des Evadés") geplaatst bij de Col de Portet d'Aspet midden in Pyreneeën. Bij de onthulling hiervan op 5 oktober 1996 is Sam aanwezig. Het is een eerbetoon aan onder andere de Franse gidsen/passeurs en de Nederlandse Engelandvaarders, die na hun deportatie nimmer terugkeerden.

Sam is op 18 juli 2003 in Vlissingen overleden. Het jaar erna hebben zijn vijf kinderen de tocht door de Pyreneeën gemaakt als hommage aan hun vader. 

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders