Gerard Friedrich Karl Vinke

Gerard Vinke, geboren op 16 augustus rond 1919 of 1920, vertrok op zeer jonge leeftijd in maart 1938 naar Spanje om als vrijwilliger mee te vechten in de Spaanse Burgeroorlog. Hij diende als mitrailleur-schutter aan de zijde van de Republikeinse troepen en raakte tijdens het laatste offensief aan het Ebro-front licht gewond. Na behandeling in een ziekenhuis in Barcelona vroeg hij in augustus 1938 om repatriëring, mede vanwege zijn minderjarige leeftijd en de ongerustheid van zijn vader in Nederland. Vinke was enkele jaren lid geweest van de Communistische Partij Nederland en had actief deelgenomen aan de afdeling in Enschede. Hoewel hij aanvankelijk werd afgeraden om naar Spanje te gaan, besloot hij toch vrijwillig deel te nemen aan het conflict. In september 1938 keerde hij terug naar Nederland via Parijs, waar hij verklaarde meerdere maanden aan het front te hebben doorgebracht en twee keer gewond te zijn geraakt. Ondanks zijn vrijwillige deelname aan de strijd werd hij door de Nederlandse consul teruggehaald vanwege zijn jeugdige leeftijd en de onzekerheid over zijn nationaliteit. Na terugkomst in Enschede weigerde Vinke de kosten van zijn terugreis te betalen, wat leidde tot spanningen met de lokale autoriteiten. De burgemeester meldde in mei 1939 dat Vinke weinig interesse toonde in het afhandelen van deze kwestie, waardoor het onduidelijk bleef of hij ooit aan zijn financiële verplichtingen zou voldoen. Over het verdere verloop van zijn leven, inclusief zijn rol tijdens de Tweede Wereldoorlog, is weinig bekend. Wel is duidelijk dat hij getrouwd was met Johanna Pegel, die in 1962 op 42-jarige leeftijd overleed. Gerard Vinke’s deelname aan de Spaanse Burgeroorlog blijft het meest opvallende hoofdstuk in zijn leven.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)