Jan Zomer

Jantje Zomer was een jonge Amsterdamse stucadoor en lid van de communistische jeugdbeweging. In 1937 vertrok hij als een van de ongeveer vierhonderd Amsterdamse vrijwilligers naar Spanje om deel te nemen aan de Spaanse Burgeroorlog. Hij vocht onder het commando van "Hollander Piet" in de 13de Internationale Brigade, waar hij bekendstond als een moedige sergeant. Jantje werd door zijn kameraden herinnerd als een vrolijke, goedlachse jongen met een opvallend clownesk gezicht en een bijna theatrale manier van optreden, wat hem de bijnaam 'stierenvechter' opleverde. Zijn deelname aan de strijd was onderdeel van een bredere inzet van Nederlandse vrijwilligers die vochten tegen het fascisme. Jantje verbleef onder andere in Murcia en vocht uiteindelijk aan het Ebro-front, waar hij volgens getuigen sneuvelde. Zijn naam wordt genoemd in de brochure "Nederlanders onder commando van Hollander Piet" en in archieven van de Internationale Brigaden, waar ook een verzoek om verlof naar Nederland in augustus 1937 is terug te vinden. De herinneringen aan Jantje Zomer en zijn kameraden zijn belangrijk binnen de Nederlandse arbeidersbeweging, die volgens betrokkenen meer erkenning zou moeten geven aan de inzet en offers van deze Spanjestrijders. Zijn verhaal is vastgelegd door Jaap ten Dam, die onder het pseudoniem Karel Bons in de jaren tachtig aandacht vroeg voor deze groep vrijwilligers. Jantje Zomer staat symbool voor de idealistische jongeren die in de jaren dertig de strijd aangingen tegen het opkomende fascisme, een strijd die voor velen, zoals hijzelf, tragisch eindigde.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)