Dirk Herman Jacob Born

Ook bekend als: Dick

Over de Engelandvaart van Dirk Herman Jacob Born is niets bekend, maar zijn familie vermoedt dat hij in 1942 naar Engeland op weg is gegaan. Uit een documentje dat bij het Nederlands Instituut voor Militaire Historie wordt bewaard blijkt dat Dick Born na zijn opleiding tot vliegtuigschutter begin februari 1943 is geplaatst bij het 320 squadron op het vliegveld Bircham Newton. Hij heeft daar drie operationele missies op de Lockheed Hudson gevlogen bij RAF Coastal Command, alvorens deze toestellen werden ingeruild voor de North-American B-25 Mitchell. Het 320 Squadron is tegelijkertijd overgegaan naar eerst RAF Bomber Command (2 Group) en daarna naar de 2nd Tactical Air Force, het onderdeel dat speciaal in het leven werd geroepen ter ondersteuning van de geallieerde invasie. De belangrijkste missie die Dick met de Hudson heeft uitgevoerd was die op 18 februari 1943. Op deze datum voeren twee Duitse konvooien van respectievelijk twaalf en achttien schepen ten westen van IJmuiden langs de Nederlandse kust. In de avonduren stuurde Coastal Command een flinke aanvalsmacht naar deze schepen, bestaande uit zes Hudsons van het 320 squadron (met in een van de toestellen Dick Born), vier Bristol Beaufighters van 254 squadron en zes met torpedo’s bewapende Handley Page Hampdens van het 415 squadron. De vier ‘Nederlandse’ Hudsons openden de aanval en plaatsten twee voltreffers op de schepen. Bij de vijfde Hudson bleven de bommen hangen, terwijl de zesde Hudson wegens motorstoring voortijdig moest terugkeren. De Beaufighters en Hampdens wisten bij de aanval geen successen te boeken. Van de vier Beaufighters kon slechts één toestel de konvooien vinden, waarop vruchteloos een aanval werd uitgevoerd. Van de zes ingezette Hampdens verongelukte er al direct bij de start één. Drie andere toestellen konden de schepen niet lokaliseren. Van de twee overgebleven toestellen keerde er een niet terug op de basis, terwijl de andere tevergeefs een torpedo op het konvooi lanceerde. Het bovenstaande geeft nog maar eens aan hoe weinig succesvol de RAF in deze periode nog was in de maritieme luchtoorlog en dat hierbij forse verliezen werden geleden. Op 9 februari 1945 vroegen Britse en Canadese troepen om luchtsteun bij hun offensief in de buurt van het Duitse plaatsje Geldern. In totaal werden voor deze operatie 42 Mitchells samengebracht. Van dit aantal waren 17 toestellen afkomstig van het 320 squadron. Adriaan Manschot was tweede officier/commandant vlieger van de FW212 B-25 Mitchell, voorop vliegend in formatie. Het was zijn 73ste missie. De hoge stapelwolken uit het westen waren er oorzaak van dat de formatie direct na de start de ascend through cloud-procedure moest toepassen. Voor de vliegers was dit routine. Het uitklimmen vanaf de basis Melsbroek (tegenwoordig Brussel/Zaventem) moest uitgevoerd worden in een grote cirkel boven België omdat de rechtstreekse afstand naar het front te kort was om in een rechte lijn de 5 km hoogte te kunnen bereiken. Tijdens het vliegen met slecht zicht door een wolkenlaag, gaat de formatie verder uit elkaar vliegen. En pas als het zicht weer goed is wordt de onderlinge afstand verkleind. Een kwartier na de start en tijdens de stijgvlucht, juist bij het uitkomen boven de wolkenlaag, botst het toestel (no.4 FR165/K) van piloot Maas van achteren tegen de vleugel, staart en achterzijflank van de leidende FW212/J van piloot Manschot. De rechtervleugel van Maas breekt af. De cockpit van Maas en zijn instrumentenpaneel raken beschadigd, waardoor het hem moeite kost uit het snel dalende vliegtuig te komen. Zijn navigator Claassen is er eerder al uit gesprongen, beiden landen veilig op de grond in Tienen. Het vliegtuig van Maas crasht seconden later en explodeert. Van veel woningen in de buurt sneuvelen de ruiten en daken storten in. Dick Born en mede-schutter Henk Harsevoort (eveneens Engelandvaarder) komen om het leven. Manschot en zijn bemanning in de FW212/J maken geen schijn van kans, hun vliegtuig is volkomen onbestuurbaar en crasht niet ver van dat van Maas, bij de Viandra in Tienen. Op 13 februari vindt de begrafenis plaats te Fosse, bij Namen. De vliegramp kostte het 320 squadron 7 bemanningsleden. Het stoffelijk overschot van OVL 2 Manschot werd naderhand buiten het vliegtuigwrak met half geopende parachute gevonden.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders