Hendrikus Bouman

Henk Bouwman was de oudste van negen kinderen en vertrok in maart 1938 naar Spanje om te vechten in de Spaanse Burgeroorlog. Hij vocht als lid van de Internationale Brigaden en stond bekend als een bijzonder dappere soldaat. Tijdens een belangrijke strijd bestormde hij als eerste een strategische berg, raakte gewond maar bleef doorgaan totdat de vijand vluchtte. Hij bleef tot het einde van de oorlog in Spanje, tot de ontbinding van de Internationale Brigaden in oktober/november 1938, waarna hij samen met andere Nederlandse vrijwilligers onder officiële begeleiding per trein naar Nederland terugkeerde. Na zijn terugkeer kreeg Bouwman te maken met juridische problemen vanwege zijn deelname aan de buitenlandse strijdmacht, wat volgens de Nederlandse wet zonder toestemming verboden was. In juni 1939 werd hij samen met andere Spanjestrijders voor de rechter gedaagd. Zij beriepen zich op verklaringen van Nederlandse consulaire ambtenaren in Spanje, die hen hadden doen geloven dat terugkeer zonder straf zou verlopen. Desondanks werd duidelijk dat straffeloosheid niet gegarandeerd kon worden. De zaak kreeg politieke aandacht, onder meer in het communistische Volksdagblad, dat de Spanjestrijders als helden verdedigde en benadrukte dat zij uit overtuiging hadden gehandeld tegen het fascisme. Uiteindelijk leidde de rechtszaak niet tot een veroordeling. Over het verdere leven van Henk Bouwman is niets bekend. Zijn moed en inzet tijdens de Spaanse Burgeroorlog blijven echter als opvallende prestaties in herinnering.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)