Willem Lambertus van Dijk

Willem van Dijk groeide op in een moeilijk gezin in Amsterdam en had een jeugd vol tegenslagen, waaronder verblijf in verschillende opvoedingsgestichten. Na zijn dienstplicht werd hij zeeman, maar door de crisis in de jaren dertig had hij vaak geen werk. In 1936 vertrok hij als een van de eerste Nederlandse vrijwilligers naar Spanje om te vechten in de Spaanse Burgeroorlog. Hij diende in de XIe Internationale Brigade en nam deel aan zware gevechten, zoals bij Belchite en tijdens het Aragon-offensief, waar de republikeinse troepen zware verliezen leden. Na ruim anderhalf jaar raakte hij gewond en werd hij in mei 1938 opgenomen in een hospitaal aan de Costa Brava. Zijn moraal was gebroken en hij keerde terug naar Nederland, waar hij direct gevangen werd gezet vanwege een oude veroordeling en zijn Nederlandse nationaliteit werd ingetrokken vanwege zijn deelname aan vreemde krijgsdienst. Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwam Willem opnieuw in aanraking met justitie en zat hij onder meer vast in de Rijkswerkinrichting Veenhuizen. Of hij actief was in het verzet is onbekend. Na de oorlog vestigde hij zich in Haarlem, trouwde en werkte als stoker. Hij was lid van de Communistische Partij Nederland en werd door de overheid nauwlettend gevolgd vanwege zijn politieke activiteiten. Vanaf 1954 werkte hij als havenarbeider in Amsterdam. Na het overlijden van zijn vrouw woonde hij in Amsterdam-Noord. Willem van Dijk overleed in 1991 op 84-jarige leeftijd, na een opname wegens epilepsie in een kliniek. Zijn leven werd gekenmerkt door strijd, zowel in de Spaanse Burgeroorlog als in zijn persoonlijke omstandigheden.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)