Theodoor Janssen

Ook bekend als: Theo

Theo Janssen, vermoedelijk woonachtig in Rijswijk of Delft en lid van OSP-Den Haag, vocht tijdens de Spaanse Burgeroorlog bij de POUM, samen met kameraden als Harry Combrink, Bertus ten Dam en Tinus van Vugt. Janssen en Combrink waren sterk beïnvloed door socialistische denkers als Karl Liebknecht, Rosa Luxemburg en Lenin. Tijdens de Tweede Wereldoorlog wilde Janssen actief strijden tegen de nazi’s. Hij volgde een doordacht plan door zich aan te sluiten bij de Duitse Organisation Todt, waarmee hij in Narvik terechtkwam, een plaats met een door de Duitsers geëxploiteerde ijzermijn. Via de treinroute van Zweden naar Duitsland wist hij illegaal naar Zweden te ontsnappen en meldde zich bij de Nederlandse consul. Vervolgens reisde hij door naar Engeland, waar hij zich aansloot bij de Prinses Irenebrigade, een Nederlandse militaire eenheid in ballingschap. Na de oorlog vertrok Janssen naar Nederlands-Indië en emigreerde later naar Australië. Over zijn persoonlijke leven is weinig bekend, en hij was naar alle waarschijnlijkheid niet getrouwd.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)

Theodoor Janssen (31) is vertegenwoordiger en woont aan de Carel Nakkenstraat 12 in Rijswijk. Van zijn 8-ste tot zijn 11-de heeft hij met zijn moeder in de Verenigde Staten gewoond en na de Mulo heeft hij in het magazijn van de machinefabriek Reineveld in Delft gewerkt, later bij verschillende firma’s als vertegenwoordiger. Van oktober 1936 tot oktober 1937 heeft hij bij de Catalaanse volksmilitie vrijwillig deelgenomen aan de Spaanse burgeroorlog. In 1938 is hij gewond en ziek naar Nederland teruggekeerd. In juli 1940 is hij vertegenwoordiger voor verschillende firma’s in handschoenen en aanverwante artikelen. Zijn vriend Willem Dolleman uit de Van Beyerenstraat in Den Haag haalt hem over deel te nemen aan verzetsactiviteiten. Intussen werkt hij als grondwerker op vliegveld Ypenburg, later bij de brandstoffenhandel Pelgrom en het Groninger Bouwbedrijf in Den Haag. In december 1942 wordt Dolleman in de woning van de communist Henk Sneevliet in de Van Beyerenstraat door de Duitse politie gearresteerd. Dat is voor Theo het sein onder te duiken bij het gezin Van der Horst op de Hoefkade 1046. Eind juli wordt hij op dit adres gearresteerd en met 40 andere gevangenen op transport gezet naar Berlijn, waar ze bij het bouwbedrijf OT te werk worden gesteld. ’Daar werd mij een zwart uniform, een stel ondergoed en een paar klompschoenen verstrekt. Op de rechtermouw van de jas was een bruine band genaaid, met daarop vermeld ’Arbeiter für OT’. Ik zou naar Rusland worden gezonden.’ In plaats van Rusland wordt het echter Noorwegen, waar hij havenwerk moet verrichten. Tot 3 oktober 1944 werkt hij als havenarbeider in de Noorse havenplaats Narvik. Met hulp van Noorse verzetsstrijders slaagt hij erin per trein Zweden te bereiken, samen met J. Van Herwijnen, F. Bol en P. Wessels. Na aankomst in de Zweedse plaats Kiruna brengt de politie hem naar het kamp Rosöga. Op 10 maart 1945 vliegt Theo met hulp van het Nederlandse consulaat in Stockholm naar Engeland. Daar wordt hij toegevoegd aan het grondpersoneel van de RAF.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders