Johan Beckman

Ook bekend als: Hans

Johan Frederik Beckman is op 28 december 1919 in Pantianac (Borneo) geboren als zoon van Karel Beckman en Bertha Beckman-Halkema. Zijn vader is een gepensioneerde majoor van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger. In 1940 woont het gezin in de Acacialaan 18a in Zeist en studeert Hans aan de Koninklijke Militaire Academie in Breda. De inval van het Duitse leger op 10 mei 1940 maakt hem zo woedend, dat hij met zijn broer Rob (17) en zijn vader de verzetsgroep 'Oranjewacht' opricht. De groep wordt al snel grotendeels door de Duitse Sicherheitsdienst opgepakt, onder wie vader Karel. Hij wordt in december 1940 afgevoerd naar Sachsenhausen en daar doodgeslagen. Hans besluit daarna naar Engeland te gaan met Eddy Marcella uit de Kwartellaan in Den Haag, waar ze in diens tuin een bootje klaar maken. Hun plan wordt op het laatste moment geannuleerd omdat er meer door de Duitsers gepatrouilleerd wordt. In 1941 wil Hans met zijn 17-jarige broer de strijd vanuit Engeland voortzetten. Eind oktober 1941 vertrekken de broers. Via Antwerpen reizen ze naar Frankrijk, maar vlak voor de Zwitserse grens worden ze op 6 november door Duitse grenswachten gearresteerd. Na verblijf en verhoor in Mont-Béliard en Belfort worden ze op 7 januari 1942 naar de gevangenis van Besançon overgebracht. Daar communiceert Hans Beckman vanuit zijn cel met de Nederlandse cadetten Leen van Leeuwen, Co van Assenbergh, Willy Olland en Guus Joekes, die eveneens zijn opgepakt. Dit viertal worden ter dood veroordeeld. Van Leen van Leeuwen hoort Beckman dat dit viertal van de Duitsers een mooi aanbod hebben gekregen: als ze bekennen dat ze op weg waren naar Engeland hoeven ze slechts drie maanden in de gevangenis te blijven. Beckman gelooft niets van dit aanbod. 'Groot was mijn ontzetting toen ik later in een Franse krant las dat ze ter dood waren veroordeeld en het vonnis was voltrokken. Met één klap was het vuile spel van de Gestapo me duidelijk geworden. Arme jongens, ze waren er inderdaad, zoals men had beloofd, binnen drie maanden vanaf. Voorgoed!' Op 17 maart 1942 veroordeelt een Duitse rechtbank de broers tot vier maanden gevangenisstraf. Maar in plaats daarvan worden ze op 6 april 1942 naar doorgangskamp Royallieu bij Compiègne gebracht. Nadat een groep communisten via een tunnel ontsnapt is, worden ze op 6 juli naar Auschwitz-Birkenau afgevoerd, waar Hans nummer 45218 en Rob nummer 45219 krijgt. Als het Rode Leger dit vernietigingskamp in september 1944 nadert, worden ze overgebracht naar het kamp Gross Rosen, waar ze werk verrichten voor het bedrijf Siemens, en weer later naar het kamp Leitmeritz respectievelijk Mauthausen. Beckman krijgt verschillende ziektes. Het begint met een rotsbeenontsteking, waarvoor hij geopereerd wordt met een geleende hamer en beitel. Dan krijgt hij vlektyphus, gevolgd door een operatie aan een gezwel in zijn keel. Hij weegt dan nog maar 40 kg. Een vriend brengt hem stiekem eten. Daarna krijgt hij nog pleuritis, para- en buiktyphus en phlegmoses. Toch overleeft hij. Hij krijgt werk bij het Baubüro en ontmoet daar Noëmi, een Sloveense met de Italiaanse nationaliteit. Zij overleeft Auschwitz. In september 1944 wordt zijn kamp ontruimd. De broers zitten in de laatste groep en komen in Gross-Rosen terecht. In februari 1945 naderen de Russen en wordt dat kamp ook ontruimd. Na een lange mars worden ze in een kolenwagon gepropt. Eind april wordt ook Leitmeritz geëvacueerd. In Praag worden de bijna-doden voorzien van een kartonnetje om hun nek om vervolgens naar een ziekenhuis gebracht te worden. Het Tsjechische Rode Kruis 'leent' enkele kartonnetjes en geeft die aan de broers, waarna ze met vier andere Nederlanders naar een wachtkamer worden gebracht, waar ze door het Tsjechische Rode Kruis worden opgehaald en naar de typhusbarakken worden gebracht. De Duitsers, doodsbang voor besmettelijke ziekten, controleerden daar niet. Daarna krijgen ze te eten. Het is dan 30 april 1945. Ze worden door de Russen bevrijd en kunnen naar huis. Het kost nog moeite de Russisch-Amerikaanse linies te passeren maar via Ciney komen ze eindelijk in Maastricht. Daar moeten ze enkele dagen blijven want West-Nederland is nog niet vrij. Op 2 juni zijn ze weer in Zeist.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders