Adrianus Marinus van Dijk

Amsterdam, 3 april 1910 - Amsterdam, 15 augustus 1989

Adriaan groeide op in een politiek actief gezin in Amsterdam, waar zijn ouders betrokken waren bij de anarchistische beweging van Domela Nieuwenhuis. Zelf raakte hij al op jonge leeftijd politiek geëngageerd en sloot zich op zijn zestiende aan bij de Communistische Jongeren Beweging. Dankzij de contacten van zijn ouders hielp hij in 1934-1935 Duitse vluchtelingen de grens over bij Kleef en maakte hij kennis met de gruwelen van het fascisme. In januari 1937 vertrok Adriaan naar Spanje om mee te vechten tegen het fascisme tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Hij werd opgeleid tot richtkannonier en vocht bij de Frans-Belgische batterij van de Ana Pauker-groep. Tijdens het offensief bij Teruel in de winter van 1937-1938 toonde hij grote moed door onder vijandelijk vuur een vijandelijk artilleriestuk uit te schakelen, een daad die zelfs door de Duitse verslaggever Gustav werd geprezen. Hij nam deel aan zware gevechten in barre omstandigheden, waarbij hij onder meer artilleriestukken door besneeuwde bergpassen moest vervoeren. Na het Ebro-offensief raakte hij door ziekte, Malta-koorts, uitgeschakeld en keerde in oktober 1938 terug naar Nederland, waar hij pas in mei 1939 arriveerde na een ziekenhuisverblijf in Perpignan. Zijn Nederlanderschap werd hem ontnomen, wat hem erg boos maakte. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zat Adriaan korte tijd ondergedoken, maar werd opgepakt vanwege zijn werk voor het illegale blad De Waarheid. Hij werd gedwongen te werken aan de wederopbouw van de door Britse bombardementen beschadigde Euterpestraat in Amsterdam. Na de oorlog sloot hij zich opnieuw aan bij de Communistische Partij Nederland en bleef actief in politieke organisaties, waaronder de Vereniging Vrij Spanje. In 1947 kreeg hij zijn Nederlanderschap terug. Samen met zijn vrouw, die ook politiek actief was, zette hij zich in voor amnestie voor Spaanse politieke gevangenen. In de jaren ’60 leidde hij een aannemersbedrijf en werd door de Binnenlandse Veiligheidsdienst als minder bedreigend gezien.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)

Woonplaats (tijdens de oorlog)

Thema’s

Beroep (tijdens de oorlog)Markiezenmaker

Het leven tijdens de oorlog van Adrianus Marinus van Dijk

1937

13 januari 1937 - datum onbekend

Vrijwillig vertrokken naar Spanje

6 juni 1947

Teruggave Nederlanderschap

Bronnen

Dit zijn de bronnen die bij Oorlogsbronnen bekend zijn over deze persoon.

Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog
De collectie Nederlandse Vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog is een database opgesteld door onderzoekers en het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) te Amsterdam. In deze database zijn zowel bronnen als de biografische gegevens van ongeveer 650 Nederlandse mannen en vrouwen opgenomen die aan de zijde van de Spaanse republikeinse regering aan de Spaanse Burgeroorlog deelnamen.

Bekijk de bron
Aanbieder
Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis

Afbeelding van Adrianus Marinus van Dijk

Ontbreekt een portretfoto, of kan je ons helpen met een betere afbeelding van Adrianus Marinus van Dijk, dan kan je deze hier toevoegen. Ook is het mogelijk om de bestaande portretfoto beter bij te snijden.

Heeft u bezwaar tegen de vermelding van deze persoon?

Laat het ons weten door een e-mail te sturen naar info@oorlogsbronnen.nl