Albertus Johannes Antonius Visser

Bertus Visser groeide op in een moeilijk gezin in de Indische buurt van Amsterdam-Oost. Zijn vader, een voormalig beroepsmilitair en later havenarbeider, verliet het gezin in 1924, waarna Bertus met zijn moeder en vier broers en zussen twee jaar in een opvanghuis verbleef. Na terugkeer in de buurt werd zijn vader schoenmaker en kreeg het gezin nog twee dochters. Bertus werkte na de lagere school in een zeepfabriek en diende in 1934 een halfjaar bij het 1ste Regiment Infanterie. Daarna werd hij chauffeur. In december 1936 vertrok Bertus naar Spanje om deel te nemen aan de Spaanse Burgeroorlog, waarschijnlijk als chauffeur voor de Internationale Brigades. Zijn verblijf was kort; hij keerde begin 1937 al terug naar Amsterdam. Hij werd later door een mede-interbrigadist herinnerd als een avonturier die gedeserteerd zou zijn. Archiefstukken noemen hem ook wel Johann of Johannes en vermelden hem als Nederlandse deserteur. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Bertus vermoedelijk werkloos. In 1942 stond hij op een lijst om als chauffeur te werken voor het Duitse ministerie van verkeer in Berlijn, maar hoe lang hij dit deed is onbekend. Tijdens de hongerwinter van 1944 werd hij samen met buren gearresteerd wegens het bezit van voedsel, vermoedelijk op verdenking van diefstal, en kort vastgehouden. In 1951 verhuisde Bertus naar Amsterdam-Noord, waar hij twintig jaar later op 57-jarige leeftijd overleed. Zijn leven werd gekenmerkt door moeilijke omstandigheden, korte betrokkenheid bij de Spaanse Burgeroorlog en de zware jaren van de Tweede Wereldoorlog in Nederland.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)