Hendrik (Henk) van Elburg (Walther)

Ook bekend als: Henk

Hendrik van Elburg is op 22 oktober 1914 in Sittard geboren en heet eigenlijk Hendrik Walther, omdat hij een zoon is uit een eerder huwelijk van zijn moeder met een Duitser. Henk werkt in de Limburgse mijnen en woont met zijn moeder en stiefvader in de Kastanjestraat 64 in Kerkrade. Het is een probleemgezin. Zijn vader drinkt te veel en is gewelddadig. Op zijn 14-de loopt een ruzie met hem zo uit de hand, dat hij uit noodweer zijn stiefvader doodt. Hij wordt daarvan dan ook vrijgesproken. Rond zijn 20-ste wil hij weg uit Limburg, maar dat lukt hem niet zonder een Duits paspoort; volgens de Nederlandse overheid heeft hij de Duitse nationaliteit. In oktober 1936 krijgt hij een brief uit Duitsland: hij moet zich daar melden als dienstplichtige. In Westfalen dient hij bij het gemotoriseerde 42-ste regiment artillerie. In de herfst van ’38 keert hij terug naar Limburg, maar kan er geen werk in de mijnen vinden. In september 1939 komt de politie bij hem aan de deur: Duitsland beschouwt hem als deserteur en verzoekt de Nederlandse politie hem over de grens te zetten óf hem te interneren. Henk weigert mee te werken aan zijn uitlevering en wordt geïnterneerd in Hoek van Holland. Als daar in mei 1940 Duitse troepen neerstrijken weet hij te ontkomen. Terug in Limburg duikt hij onder. In mei 1941 probeert hij uit Nederland weg te komen en naar Zwitserland te gaan. Bij Kerkrade loopt hij de Duitse grens over. In Erschweilen neemt hij de trein naar Freiburg en dan naar Lörach. Op 4 mei bereikt hij lopend de Zwitserse grens. Bij het plaatsje Rich wordt hij gearresteerd en daarna in Vitzville gevangen gezet. Tot augustus 1942 verblijft hij in een werkkamp. Hij weet daaruit te ontvluchten naar het dan nog niet door de Duitsers bezette deel van Frankrijk. Via Annecy, Lyon en Marseille bereikt hij de Spaanse grens. Daar houdt de guardia civil hem tegen. In het Franse Perpignan krijgt hij hulp van de Nederlander Joop Kolkman. Enkele weken later bereikt hij de Pyreneeën, na twee dagen zwerven bereikt hij een Spaans dorpje. Daar wordt hij op 30 september gearresteerd. Na een verblijf in de gevangenissen van Figueras, Barcelona en Zaragoza wordt hij opgesloten in het kamp bij Miranda de Ebro. In juli 1943 komt hij vrij. Via Madrid mag hij in een konvooi naar het Portugese Praia das Macas. Bij aankomst daar blijkt hij een blinde-darmontsteking te hebben. Na een operatie mag hij begin januari 1944 naar Gibraltar reizen. Op 9 maart 1944 brengt een schip hem naar Liverpool. Daar komt hij op 16 maart ’44 aan. Hij is bijna 3 jaar onderweg geweest. Tijdens zijn verhoor in Londen tekent de ondervrager over Henk aan: ‘Een typische Limburger, met een tot op heden bijzonder beklagenswaardig lot'. Is de koning te rijk als hij in het Nederlandse leger kan komen en later naar Limburg terug kan in uniform en zeggen: ‘daar ben ik, kijk eens even naar me!’.‘ Henk van Elburg neemt dienst bij de Prinses Irene Brigade.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders