Willem de Waard

Ook bekend als: Wim

Willem de Waard (Vlaardingen, 6 mei 1917 - Den Haag, 20 februari 2009) was een Nederlandse militair en Engelandvaarder tijdens de Duitse bezetting. In Engeland aangekomen sloot hij zich aan bij de Prinses Irene Brigade en vocht hij onder andere mee in Operatie Market-Garden. Tijdens deze strijd raakte hij gewond, werd gevangen genomen en zat tot zijn bevrijding vast in een kamp nabij Bad Fallingbostel (Duitsland).

Bron: Stichting WO2Net | Oorlogsbronnen.nl

Willem (Wim) de Waard is op 6 mei 1917 in Vlaardingen geboren. Hij is sterk Oranjegezind opgevoed in een groot gereformeerd gezin. Zijn beste vriend is Ab Homburg, samen zaten ze op de kleuterschool, lagere school en HBS. Samen bespreken ze begin 1941 de mogelijkheden om naar Engeland te gaan. Na afweging van alle voors en tegens besluiten ze tot een rechtstreeks overtocht. In het geheim kopen ze een buitenboordmotor en kompas en winnen informatie in bij vissers in IJmuiden. Een wat oudere vriend van Homburg, Cor Sporre, 'annexeert' een boot die in de buitenhaven van Hoogovens ligt.

Op een nacht bevestigen ze de motor aan het bootje en brengen hun bescheiden bagage aan boord. Ze hebben geen zwemvesten, wèl een kompas. Wim heeft thuis een briefje achtergelaten, waarin hij zijn ouders in kennis stelt van zijn vertrek. Het onzeewaardige bootje met zijn onervaren bemanning nadert al een dag later de Engelse kust. Het drietal wordt opgepikt door een Engelse torpedobootjager en in Harwich van boord gehaald.

Homburg en Sporre volgen een opleiding tot geheim agent. Wim de Waard wordt ingedeeld bij de Prinses Irene Brigade, maar stapt later over naar een Nederlandse commando-eenheid. Na een zware training in het Schotse bergland behaalt De Waard de fel begeerde groene baret. Zijn eenheid wordt ingezet bij onder meer de slag om Arnhem in september 1944. Hij zei daarover later: 'Ik kreeg totaal geen instructies en moest zelf maar zo'n beetje bepalen wat zinvol was. De toestand was hopeloos. Nauwelijks wapens, geen voedsel, geen informatie, geen leiding. Het was één grote chaos'.

Hij raakt gewond door een granaatsplinter die zijn hoofd schampt en tijdens een verkenning raakt hij met enkele kameraden in een Duitse hinderlaag. Een kogel doorboort zijn rechtervoet, de Duitsers voeren hem als krijgsgevangene af naar een kamp in het Harzgebergte. Een Duitse arts adviseert amputatie van zijn voet, maar een Joegoslavische arts wil het eerst proberen met een sulfakuur. 'Aan die man heb ik het behoud van mijn voet te danken.'

In februari 1945 wordt hij overgebracht naar het kamp Stalag 357, waar de situatie nog beroerder is. Daar staat tegenover dat er een radiotoestel is, dat door gevangenen naar binnen is gesmokkeld. Ze kunnen daardoor via de BBC het verloop van de geallieerde opmars volgen. Op 16 april 1945 wordt het kamp door Britse troepen bevrijd. In november 1946 wordt Wim de Waard uit de militaire dienst ontslagen 'wegens gebreken': zijn rechtervoet zal nooit meer goed functioneren. Hij zet zijn carrière voort bij Shell. Hij is op 20 februari 2009 overleden.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders