Willem Schaumbach

Willem Schambach, oorspronkelijk meubelmaker uit Den Haag, werd in 1936 lid van de Communistische Partij Holland. Op eigen initiatief vertrok hij naar Parijs en kreeg via de Franse communisten de opdracht om naar Spanje te gaan, waar hij zich aansloot bij de Internationale Brigade om te vechten voor de Spaanse Republiek tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Vanaf juli 1936 diende hij aan het front bij Madrid en vocht tot oktober 1937. Hoewel hij zich bewust was dat hij door zijn deelname aan een buitenlandse strijdmacht zijn Nederlandse nationaliteit riskeerde, zette hij zich in voor het behoud van de democratie in Spanje. In februari 1938 deserteerde Schambach samen met twee andere Nederlandse strijders na zware gevechten bij Teruel. Ze werden gearresteerd nabij de Franse grens en teruggestuurd naar Albacete, waar Schambach enige tijd in de gevangenis van Castelldefels verbleef en daarna in een strafcompagnie werd geplaatst. Ondanks deze tegenslagen overleefde hij het moeilijke oorlogsjaar 1938. Op 5 december 1938 keerde hij terug naar Nederland, waar hij kort daarna werd gemobiliseerd. In mei 1940 arriveerde Schambach in Engeland, waar hij zich in juni 1944 meldde bij de Nederlandse kapitein J. Seelen om zijn Nederlandse nationaliteit terug te krijgen, gebaseerd op zijn vijfjarige dienst in het Nederlandse leger. Schambach werd beschreven als een man met een stug karakter, die door zijn oorlogservaringen gedesillusioneerd was. Over zijn verdere leven en ervaringen tijdens de Tweede Wereldoorlog is weinig bekend. Zijn betrokkenheid bij de Spaanse Burgeroorlog en zijn strijd voor de republiek markeren de belangrijkste en meest gedocumenteerde periodes van zijn leven.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)