Nicolaas van der Zwan

Ook bekend als: Nico

Nicolaas van der Zwan is op 6 maart 1922 op Scheveningen geboren. Hij komt uit een zeevaardersfamilie en is matroos. Bij het uitbreken van de oorlog krijgen zijn vader en broer, die op zee zijn, opdracht naar Engeland uit te wijken. Nico wil eveneens naar Engeland gaan, maar via de haven kun je overdag niet meer wegkomen en 's nachts is de haven afgesloten. In mei 1942 komt het keerpunt dat Nico's leven zal veranderen. Van zijn broer Maarten hoort hij dat Jacob de Mos betrouwbare mannen zoekt die willen aanmonsteren op een schip in IJmuiden om, eenmaal buitengaats, het schip te kapen en dan koers te zetten naar Engeland. Nico wil direct mee, desnoods als verstekeling. De Mos: "Ik ben altijd trots geweest dat ik mannen als Nico onder mijn leiding heb mogen hebben tijdens de overval op het spionageschip KW 110 op zondag 30 augustus 1942, even beneden de Doggersbank". De dag voor het vertrek heeft hij via Radio Oranje de stem van koningin Wilhelmina uit het verre, onbereikbare Engeland gehoord en vier weken later wordt hij ontvangen en drinkt hij gezellig thee met diezelfde koningin. Ongelooflijk en onvergetelijk! Korte tijd later moest ik met de hele bemanning naar het hoofdkwartier van de marine voor het passen van uniformen. Geen van hen had ooit een uniform gedragen, laat staan van rangen en standen gehoord. Bij het verlaten van het hoofdkwartier, nu allemaal in uniform, gebeurde er iets wat ik nooit zal vergeten. Nico liep met zijn maat Mink Verbaan vlak voor mij toen er een schout-bij-nacht aankwam. Verbaan zei tegen Nico: 'Kijk naar de grond alsof we niks gezien hebben, er komt iemand aan met veel goud op zijn pet en armen.' Toen de schout-bij-nacht voor Nico en zijn maat stond, vroeg hij hen: 'Matrozen, wordt er tegenwoordig niet meer gegroet voor een schout-bij-nacht?'. Waarop Nico zei: 'Wat doet u dan overdag op straat?' De reactie van de schout-bij-nacht zal ik maar achterwege laten. Gelukkig heb ik hem snel de situatie kunnen verklaren, waardoor alles nog goed afliep. Zo was Nico van der Zwan: altijd gewoon, zonder franje, goudeerlijk. En zo is hij altijd gebleven: een rasechte Scheveningse zeeman."

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders