Pieter Hoekman

Ook bekend als: Piet

Piet Hoekman (23, op 14 januari 1917 in Urk geboren) is in 1940 wachtmeester bij de Koninklijke Marechaussee. Direct na de capitulatie van het Nederlandse leger wil Piet naar Engeland om de strijd van daaruit voort te zetten. In Zuid-Frankrijk wordt hij gearresteerd en tijdelijk ondergebracht in een kamp bij Toulouse dat eigenlijk bestemd is voor Joodse vluchtelingen. Hij gaat terug naar Nederland. Zijn familie geeft hem enkele gouden tientjes, waarmee hij een tweede poging onderneemt. Hij bereikt onbezet Frankrijk en kan via Curaçao doorreizen naar Canada, waar hij een opleiding volgt met het doel dienst te nemen bij de Prinses Irene Brigade. Vervolgens bereikt hij met het schip ‘Queen Elisabeth’ Engeland. In Londen worden Piet Hoekman en met zijn vriend Bram Grisnigt geselecteerd voor de opleiding tot agent bij Bureau Inlichtingen (BI). BI werkte nauw samen met de Engelse Secret Intelligence Service (SIS). Ze worden opgeleid tot radiotelegrafist en moeten in Nederland contact maken met de zendgroep ‘Barbara’. De telegrafisten van Barbara moeten vanuit bezet Nederland radiocontact onderhouden tussen BI in Londen en de verzetsgroep Ordedienst (OD). Ze coderen en verzenden militaire inlichtingen en berichten die de contactpersonen van de OD hebben aangeleverd. Hoekman en Grisnigt zijn het tweede koppel agenten dat voor ‘Barbara’ boven bezet Nederland wordt gedropt. Dat gebeurt in de nacht van 19 op 20 september 1943 boven Noord-Brabant. Door een navigatiefout belanden de agenten echter bij het dorp Beugen, ongeveer twintig kilometer van hun pinpoint. Hun zendapparatuur wordt met behulp van enkele boeren in veiligheid gebracht bij de familie van veldwachter G.J. Beuvink in Escharen. 's Avonds ontmoeten ze de geheim agent Garrelt Andreas van Borssum Buisman, de organisator en leider van ‘Barbara’. Vanaf dat moment komt Van Borssum Buisman bijna dagelijks vanuit zijn eigen schuiladres in Oss op de fiets naar Escharen, om de agenten te instrueren. Garrelt van Borssum Buisman brengt de twee agenten met hun zendapparatuur en uitrusting naar Amsterdam, waar ze kennis maken met Chris Tonnet, de contactpersoon van de OD; Grisnigt blijft in Amsterdam achter. Via Tonnet krijgt Hoekman een woon- en seinadres bij een kennis van Van Borssum Buisman in de Balistraat in Den Haag. Van daaruit seint Hoekman de inlichtingen en berichten van Tonnet door naar het BI in Londen. Hoekman maakt tijdens zijn radiocontacten met het BI gebruik van de codenamen ‘Nico’, ‘Jan Post’ en ‘Frans’. Tijdens zijn contacten 'in het veld' gebruikt hij de schuilnaam ‘P. Zeelenberg’. Hoewel de agenten elkaar niet te vaak in het openbaar mogen ontmoeten, besluiten beide Engelandvaarders om op 5 november 1943 weer eens op bezoek te gaan bij de familie van veldwachter Beuvink in Escharen. Tot hun verbazing en vreugde treffen ze bij Beuvink hun collega’s Marinus Verhage en Jan Hendrik Diesfeldt aan, die in het gehucht Keent, vlak bij Escharen, zijn neergekomen. De zendapparatuur en de uitrusting van Verhage en Diesfeldt zijn ondergebracht in een boerderij in de gemeente Keent. Omdat Verhage last van luchtziekte heeft, besluit Hoekman om samen met Jan Diesfelt en veldwachter Beuvink het materiaal te gaan ophalen. Er is echter verraad gepleegd door een collega van Beuvink en een jachtopziener uit de buurt: in de boerderij blijken zich Duitsers te bevinden. Als Piet Hoekman met Jan Diesfeldt ongewapend de boerderij binnengaat, wordt Piet onder schot gehouden en gefouilleerd op wapenbezit. Er ontstaat een worsteling waarbij wordt geschoten. Diesfeldt ontsnapt, maar Hoekman vlucht een doodlopende gang in en wordt in de borst geraakt, hij overlijdt twee dagen later. Veldwachter Beuvink, die buiten is gebleven, heeft de schoten gehoord en slaat meteen op de vlucht om ervoor te zorgen dat de andere agenten in zijn huis zich ergens schuil kunnen houden. Piet Hoekmans voorspelling is uitgekomen: 'Of ík sterf, of zij, maar de Duitsers krijgen me niet levend in handen.' In Urk is een straat naar hem vernoemd.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders