Willem Marius Esser

Ook bekend als: Wim

Willem (Wim) Marius Esser is op 13 december 1915 op Penang, een eiland van Maleisië, geboren maar hij groeit op in Nederlands-Indië waar zijn vader gezagvoerder is bij de KPM, de Koninklijke Paketvaart Mij. Wim is de broer van Dick Esser. Als hij 9 jaar is verhuist het gezin naar Den Haag. Na zijn eindexamen (HBS-b in 1935) gaat hij medicijnen studeren maar na drie jaar stapt hij over op Indisch Recht. In 1940 woont het gezin in Hilversum en vervult Wim zijn militaire dienstplicht bij het Garderegiment Grenadiers.

Tijdens de meidagen van 1940 moet hij met zijn mannen vliegveld Ypenburg heroveren. Hij wordt chauffeur. Na de capitulatie van het Nederlandse leger is hij twee weken krijgsgevangene. Na zijn vrijlating en de demobilisatie vervolgt hij zijn studie Indisch Recht in Leiden. Hij haalt zijn Bachelors net voordat de universiteit in 1943 door de Duitsers wordt gesloten. Mr Geijl, directeur van de PTT, geeft hem een baan bij de juridische afdeling.

Op 28 mei 1943 moeten alle voormalige krijgsgevangenen zich bij de Duitsers melden. Esser kent de directeur van zijn kantoor, mr Carel Geijl, via de hockeyclub, en vraagt hem zijn PTT-dossier te vernietigen, zodat de Duitsers hem niet kunnen vinden. Dan besluit hij zo snel mogelijk naar Engeland te gaan. Hij duikt onder in Nederweerd, werkt overdag voor de Heide Maatschappij en bereidt zijn Engelandvaart voor. Met zijn broer Dik en twee vrienden test hij een nieuwe ontsnappingsroute voor pater Brumman. De pater zorgt ook voor valse papieren, waarop staat dat ze in België werken.

Op 12 augustus 1943 vertrekt Wim Esser met Teddy Weinberg. Ze fietsen de grens over en nemen in Maasijk de trein naar Brussel. Daar geeft het verzet hen andere papieren, waarop staat dat ze in Zuid-Frankrijk werken. De franstalige Belg Gaston Loicq reist met hen mee. Met een gids ('passeur') gaan ze de grens over en met een andere passeur de demarcatielijn bij Foecy. Daarna nemen ze de trein naar Toulouse.

In Pau moeten ze een paar dagen wachten totdat ze kunnen doorreizen naar Oleron, aan de voet van de Pyreneeën. Daar ontmoeten ze 15 Franse Joden, met wie ze die avond de bergen intrekken. Na twee dagen laat de passeur hen met instructies achter. Esser en Weinberg vinden de Franse reisgezellen vervelend en willen alleen verder gaan, maar de Fransen willen met hen mee. Op 31 augustus 1943 komen ze in Spanje aan, waar ze door de zoon van een herder worden verraden en de Guardia Civil de groep komt arresteren. Via de gevangenissen in Canfranc en Jaca komen ze op 15 september terecht in de gevangenis van Zaragoza. Na twee weken worden Esser en Weinberg vrijgelaten en op 30 september komen ze in Madrid aan.

In Madrid ontmoeten ze een aantal Nederlandse hockeyers. Eind november richten Esser en Govert van den Bosch een Nederlands team op. Ze mogen een wedstrijd in Portugal spelen. Op 10 december ontvangen ze hun reispapieren, op 12 december spelen ze een laatste wedstrijd tegen Madrid, die ze met 6-0 verslaan, en op 13 december vertrekken ze. In de trein treffen ze twee verstekelingen aan, Gijs en Thijs Verster, die te voet de grens over gaan. Zodra ze in Portugal zijn, stappen Gijs en Thijs weer in, maar ze worden gearresteerd. Bij het volgende station stapt het gezelschap over op een trein die hen naar Villa Real de San Antonio brengt.

Een Britse mijnenveger, de Tenderfoot, brengt hen op 17 december naar Gibraltar, waar ze Kerstmis vieren. Hier ontmoeten ze nog twee Engelandvaarders, Fons Jockin en Eddy van Stolk. Ze boffen. De invasie op Sicilië is net geweest en een konvooi met Engelse schepen komt langs Gibraltar op terugweg naar Engeland. Jan Reus vraagt aan de kapitein van de Dempo of die hen kan meenemen. Zo gaan het hockeyteam, Jockin en Van Stolk naar Liverpool, waar ze op 4 januari 1944 aankomen. Twee maanden later werd de Dempo door een torpedo getroffen waarna zij zonk. Na de oorlog woont Esser in Brussel.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders