Wilhelm Bouman

In december 1938 keerden drie Nederlandse vrijwilligers, onder wie Wilhelm Bouman, terug uit Spanje na hun deelname aan de Spaanse Burgeroorlog. Ze stuurden een brief aan het Volksdagblad, de krant van de Communistische Partij Nederland, waarin ze hun ervaringen deelden en opriepen tot eenheid tegen het fascisme in Nederland. Deze Spanjestrijders hadden samen met diverse politieke groepen in Spanje gevochten tegen de fascistische troepen van Franco, en voelden zich verplicht om ook in Nederland de strijd tegen fascisme voort te zetten. Door hun deelname aan de oorlog verloren zij hun Nederlandse nationaliteit, een status die definitief werd voor alle officiële teruggekeerde Spanjestrijders eind 1938. Wilhelm Bouman, een van de briefschrijvers, was in 1935 kandidaat voor de CPN bij gemeenteraadsverkiezingen en had ervaring opgedaan in de Sovjet-Unie via de Vereniging Vrienden van de Sovjet-Unie. Tijdens de Spaanse Burgeroorlog diende hij bij de 11de Brigade, waar hij werkte in de keuken van het Vierde Bataljon. Hij stond bekend als een ijverige man. In 1941 werd Bouman door de SS gearresteerd, maar hij werd datzelfde jaar weer vrijgelaten. Over zijn verdere leven en activiteiten na deze periode is weinig bekend. De brief van de Spanjestrijders benadrukte de noodzaak van solidariteit en waarschuwde voor de gevaren van het fascisme, dat zij zagen als een directe bedreiging voor vrijheid en vooruitgang, zowel in Spanje als in Nederland. Hun ervaringen in de Spaanse Burgeroorlog vormden een belangrijke motivatie om ook tijdens de Tweede Wereldoorlog het fascisme te bestrijden.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)