Jan Cornelis Wendels

Jan Wendels, opgegroeid in de Amsterdamse Kinkerbuurt als jongste van zeven kinderen, volgde een opleiding tot elektromonteur en werkte aanvankelijk in de elektrotechnische industrie. In de jaren dertig raakte hij betrokken bij de Communistische Partij Nederland (CPN) en het syndicalistische NAS. Na het mislukken van zijn eigen bedrijf vertrok hij in 1937 naar Spanje om deel te nemen aan de Spaanse Burgeroorlog als technicus bij de Internationale Brigades. Hij werkte vooral met röntgenapparatuur in militaire ziekenhuizen en werd gewaardeerd om zijn vakbekwaamheid en rustige karakter. Wendels was verbonden aan het XVde Legerkorps tijdens het bloedige Ebro-offensief in 1938, een beslissende en zware slag voor de Republikeinen. Na de opheffing van de Internationale Brigades keerde hij eind 1938 terug naar Nederland, waar hij zijn werk in de elektrotechniek hervatte. Tijdens de Tweede Wereldoorlog trouwde hij met Louisa Charlotta Jensch, maar werd in 1944 gearresteerd door de Sicherheitsdienst vanwege zijn verleden in Spanje, mede aangewakkerd door een conflict met zijn voormalige partner. Hij werd na enkele weken vrijgelaten. Na de oorlog kreeg hij zijn Nederlandse nationaliteit terug en werkte hij als chef-monteur bij Groeneveld & Van der Poll, een bedrijf dat elektronische installaties voor schepen verzorgde. Zijn Spaanse verleden bracht hem tijdens de Koude Oorlog onder toezicht van de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD), die zijn contacten en activiteiten nauwlettend volgde. In 1960 verhuisde hij met zijn gezin naar Amsterdam-Slotervaart, waar hij op 69-jarige leeftijd overleed. Wendels’ leven weerspiegelt de turbulente geschiedenis van de 20e eeuw, met zijn inzet in de Spaanse Burgeroorlog en de nasleep daarvan in Nederland tijdens en na de Tweede Wereldoorlog.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)