Christiaan Gutteling

Ook bekend als: Tip

Maarten Gutteling is op 8 april 1920 in Buitenzorg geboren. Hij is de zoon van Willem Marinus Gutteling (1878-1965) en Henriette Christina van Stockum (1884-1966) en de jongere tweelingbroer van Tip Gutteling. Als de oorlog uitbreekt, woont hij bij zijn ouders aan de Beeklaan 450 in Den Haag, op loopafstand van de familie Burgwal. In de nacht van 23/24 augustus 1943 ondernemen 16 mannen een poging om vanaf het Haringvliet naar Engeland te gaan. De groep bestaat uit Willem Otto Beck, Joris Beekenkamp, Willem Bruyne, Jan Willem Coenraads Nederveen, Frits Driessen, Maarten Gutteling, Nico van Hasselt, Willy Otto Ernst Korver, Rudolf Nelemans, Eduard Willem le Rütte, Theo Vrins, Hans Zaaijer, Rinus Zaaijer, Bob van Zuylen en Cor van Zuylen.

De groep verzamelt bij de familie Burgwal. Met een knalrood busje van Anton Schrader worden ze naar de Schie gebracht, waar ze aan boord gaan van de Nooit Volmaakt. Schrader heeft een vluchtboot met aanhangmotor geregeld maar verder is de groep slecht voorbereid, ze hebben geen zwemvesten en nauwelijks eten. Op het Haringvliet stappen de Engelandvaarders rond middernacht in hun vluchtbootje; ze bereiken de zee maar worden daar door de Duitsers onderschept. Alle opvarenden worden gearresteerd en naar het Huis van Bewaring aan de Weteringschans gebracht, dan naar de gevangenis in de Gansstraat in Utrecht waar het Kriegsgericht hen veroordeelt tot levenslang tuchthuis. Hij heeft tijd doorgebracht in Rheinbach, Hameln, Escherhausen en weer in Hameln.

Op 7 april 1945 wordt hij door de Amerikanen bevrijd. Hij weegt nog maar 50 kilo en wordt naar een ziekenhuis in Vaals gebracht om aan te sterken. In augustus 1945 gaat hij weer naar zijn ouders in de Haagse Beeklaan en in november meldt hij zich aan als oorlogsvrijwilliger. Zo komt hij bij de 7-December Divisie terecht. In september 1946 wordt hij naar Nederlandsch-Indië gestuurd. In 1947 wordt hij onderscheiden met het Ereteken voor Orde en Vrede en in januari 1948 komt hij weer terug. Daarna emigreert hij naar de Verenigde Staten, waar hij architect wordt. Hij wordt lid van The American Institute of Architects, The Royal Institute of British Architects en de Pahoa Chess Club op Hawaï. Maarten is in Amerika overleden.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders

Christiaan Gutteling (Buitenzorg (Nederlands-Indië), 8 april 1920 - Londen, 16 juni 2012) was een Engelandvaarder en piloot bij de Koninklijke Marine.

Bron: Stichting WO2Net | Oorlogsbronnen.nl

Christiaan ‘Tip’ Gutteling is op 8 april 1920 in Buitenzorg geboren als zoon van Willem Marinus Gutteling (1878-1965) en Henriette Christine ’Jet’ van Stokkum (1884-1966) en oudere tweelingbroer van Maarten Gutteling. Hun oudere zusje wordt Wil genoemd. Zijn vader is van 1906-1930 landbouwconsulent en leraar in Nederlands Indië. Tip wordt in 1936 naar Nederland gestuurd voor de laatste 3 jaren van zijn middelbare schooltijd. Hij gaat dan naar de Hogere Zeevaartschool in Den Helder. Op 10 mei 1940 doet hij de laatste twee onderdelen van zijn schriftelijk eindexamen, op 12 en 13 mei (pinksterzon- en maandag) doet hij zijn mondeling, en op 31 juli wordt zijn diploma aspirant-stuurman uitgereikt.

Zijn vriendinnetje in die tijd is Annie Smit. Op 14 mei adviseert de school dat haar leerlingen de uniformen uittrekken en zo snel mogelijk Den Helder verlaten, anders bestaat de kans dat ze krijgsgevangen worden genomen. Tip gaat naar het ouderlijk huis van Annie. Enkele uren later wordt Den Helder gebombardeerd, hoewel generaal Winkelman de capitulatie bekend heeft gemaakt. De Nederlanders schieten niet terug, maar wuiven met witte 'vlaggen'. Daarna krijgen alle bewoners een injectie tegen cholera.

De oorlog verstoort Tip's verdere carrière, want hij kan geen baan bij de koopvaardij krijgen. Hij gaat bij een boer in de Wieringermeer werken (een oom van Annie), bij de Haagse gemeentesecretarie en bij het Rijksbureau voor de Metaalverwerkende Industrie. Veel bewoners verlaten Den Helder, Annie krijgt onderdak bij Tip's ouders, die inmiddels in de Beeklaan in Den Haag wonen. Daar viert het voltallige gezin in 1940 kerstmis. Tip krijgt een getuigschrift van de Haagse gemeente dat hij er tot eind 1941 heeft gewerkt als crisisambtenaar. Ondertussen maakt hij deel uit van een verzetsgroep. Zo leert hij Anton Schrader kennen, die een klein zeven meter lang motorbootje had gekocht: de Djemma.

Met hulp van Kees Koole en zijn schip ‘Nooit Volmaakt’ probeert Tip op 3 februari 1943 met Schrader, de broers Willy en Robert Weyhenke, Johan Stroeve en Christiaan de Bakker het Haringvliet uit te varen. De poging mislukt, de motor slaat bijna meteen af en ze kunnen niets anders doen dan terugroeien naar de ‘Nooit Volmaakt’. Na een paar andere groepen geholpen te hebben wordt op 5 mei 1943 een nieuwe poging gewaagd, met een andere boot en een gedeeltelijk andere bemanning. Op het laatst besluit Schrader zijn plaats af te staan aan een ander. Schipper op dit bootje wordt de Dordrechtse advocaat en latere politicus Jaap Burger. Burger is een ervaren zeiler. Met Gutteling, de broers Weyhenke, Stroeve en De Bakker varen onder anderen ook de uit de Scheveningse gevangenis ontsnapte K.A. de Munter en de Nieuw-Zeelandse RAF-radiotelegrafist Cyril Mora mee.

De groep van in totaal elf personen weet enkele Duitse patrouilleschepen in de monding van het Haringvliet en later voor de Nederlandse kust te ontwijken. Ze worden na een verder voorspoedige overtocht de volgende dag ’s-middags om ongeveer 13.30 uur door een Engels patrouillevaartuig opgepikt en naar Harwich gebracht, waar zij rond half vijf die middag arriveren. Via Radio Nederland klinkt later de zin: 'De Adelaar heeft elf veertjes verloren'. 

In Engeland volgt Gutteling een opleiding tot waarnemer bij de Marine Luchtvaartdienst. Op 1 juni 1944 wordt hij benoemd tot luitenant ter zee-waarnemer der derde klasse. Als waarnemer gaat hij deel uitmaken van het 860 squadron van de MLD, dat met Fairey Swordfish tweedekkers vanaf vliegdekschepen geallieerde konvooien op de Atlantische Oceaan begeleidt. Christiaan Gutteling overlijdt op 16 juni 2012.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders

Tip was scout voor de oorlog en actief in het verzet. Hij ging als Engelandvaarder per boot naar Engeland en nam daar als vlieger dienst bij de marine.

Bron: Vereniging Scouting Nederland