Heinrich Smeets

Hendrikus (Hein) Smeets was een toegewijd communist die vanaf 1933 lid was van de Nederlandse Communistische Partij (CPN). Hij diende als plichtsgetrouwe chauffeur in het 1ste bataljon van de 11de brigade en werd in 1938 toegelaten tot de Communistische Partij van Spanje. Tijdens de Spaanse Burgeroorlog vocht hij bij de Internationale Brigaden en keerde in december 1938 terug naar Nederland, na de opheffing van deze brigades. Zijn terugkeer verliep onder strikte begeleiding van de Nederlandse overheid, die revolutionaire uitingen verbood. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Smeets in 1941 gearresteerd, maar weer vrijgelaten. Later, in juni 1944, werd hij opnieuw opgepakt en opgesloten in kamp Amersfoort, waar hij geregistreerd stond als gevangene nr. 416. In juli 1944 werd hij overgebracht naar het Arbeitsamt in Leipzig, mogelijk tewerkgesteld bij de bruinkoolcentrale AG Sächsische Werke in Böhlen. Over zijn precieze werkzaamheden daar is weinig bekend. Na de oorlog bleef Smeets onder toezicht staan; in 1954 dook zijn naam op in een onderzoek van de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) vanwege zijn verspreiding van communistische lectuur en vermeende betrokkenheid bij wapenhandel. Hoewel hij zijn lidmaatschap van de CPN en abonnement op het communistische dagblad De Waarheid zou hebben opgezegd, werd hij niet als betrouwbaar genoeg beschouwd om zijn Nederlanderschap terug te krijgen. Smeets stond bekend als een stille, maar sluwe werker. Hij woonde onder meer in Hoensbroek en later in een woonwagenkamp in Echt, Noord-Brabant. Hij overleed op 27 april 1965.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)