D.H. van Gellecum

Dirk van Gellecum groeide op in een groot gezin in de Amsterdamse volkswijken Jordaan, Haarlemmerbuurt en Staatsliedenbuurt. In 1935 trouwde hij en kreeg hij zijn eerste zoon. Eind 1937 verliet hij zijn gezin en vertrok naar Spanje om als enige Nederlander deel te nemen aan de Internationale Brigades tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Na een zware winterse tocht arriveerde hij in januari 1938 in Catalonië en vocht aan het Aragonfront, waar hij de nederlaag van de republikeinen meemaakte toen Franco’s troepen doorbraken naar de Middellandse Zee. Van Gellecum raakte gedemoraliseerd, deserteerde en werd gevangen gezet, maar wist uiteindelijk met hulp van de Nederlandse consul Spanje te verlaten. In augustus 1938 keerde hij terug naar Amsterdam, waar hij op tijd was voor de geboorte van zijn tweede kind. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Dirk, waarschijnlijk werkloos, in juli 1940 samen met zijn vader gedwongen om in Duitsland te werken, eerst bij de Luftwaffe en later in een chemische fabriek. In juni 1944 werd hij gearresteerd, mogelijk wegens het ontduiken van de Arbeitseinsatz, en gedwongen tewerkgesteld bij de Artillerie Inrichtingen Hembrug. Toen hij een maand later naar een Duits vliegveld moest, dook hij onder. Eind januari 1945 gingen hij en zijn vader vrijwillig werken op het vliegveld Eelde bij Groningen, waarschijnlijk om in de barre hongerwinter inkomen te verdienen. Dit werk duurde tot april 1945, toen het vliegveld werd bevrijd door het Canadese leger. Pas in juni keerden ze terug naar Amsterdam. Na de oorlog leidde Dirk een relatief rustig leven, was lid van het vakverbond EVC, en woonde met zijn tweede vrouw in Amsterdam tot zijn overlijden in Geuzenveld.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)