Arie Koch

KOCH (Arie), geboren te Rotterdam op 21 april 1915, als oudste van elf kinderen. Hij trouwt in 1940 en woont in 1944 met zijn vrouw en zoontje (geboren in maart 1944) in de Rotterdamse wijk Carnisse, op het adres Dorpsweg 68 of 70. Bij de razzia van 10 november 1944 wordt Arie opgepakt, hij is dan 29 jaar en kantoorbediende. Hij en twee, eveneens gehuwde buurmannen zoeken elkaar op en zullen de komende tijd bij elkaar blijven. De mannen moeten eerst naar Stadion Feijenoord en vandaaruit naar het havengebied, waar ze nog dezelfde middag worden ingescheept in een vies kolenschip, maar pas een dag later zullen vertrekken. Bij Utrecht is er oponthoud omdat gewonde mannen (door vallen en dergelijke) de rijnaak mogen verlaten voor medische verzorging. Via Amsterdam en het IJsselmeer komt de rijnaak aan in Kampen. Op 13 november 1944 moeten de mannen lopend naar Kamp Wezep, een mars van drie à vier uur. Op 19 november 1944 vertrekt een overvolle trein met 1.500 Rotterdamse razziaslachtoffers, onder wie vermoedelijk ook Arie en zijn buurmannen, vanuit Wezep, met als eindbestemming Sudweyhe bij Bremen. Op 20 november 1944, ’s nachts rond 02:45 uur, botst die trein bij het station van Bad Zwischenahn (nabij Oldenburg) op een daar stilstaande locomotief. Hierbij komen 32 bij de razzia opgepakte mannen om het leven. Buurman Evert van den Berg, die korte aantekeningen maakt in een kleine zakagenda, schrijft niet over dit ongeluk. Arie zal niet gewond zijn geraakt en arriveert dezelfde dag om 11:00 uur in Sudweyhe en om 13:00 uur in Kirchweyhe. Een korte tijd kunnen Arie en buurman Evert onderdak krijgen op boerderijen (dat vinden ze gezellig en het eten is goed), maar de langste tijd brengen zij door in het O.T-Lager in Leeste. Aanvankelijk wordt Arie tewerkgesteld bij de schoenenfabriek van Heinrich Trmac in Wulfhoop, maar later moet hij werken bij een bouwonderneming in Bremen. Op 11 maart 1945 wordt Leeste gebombardeerd, waarbij een Rotterdammer om het leven komt. Vlak voor de komst van de Engelsen, op 13 en 14 april 1945, besluiten Arie en enkele andere mannen met de fiets te ontvluchten. De uitvoering mislukt door materiaalpech, maar korte tijd later gaan Arie en Evert alsnog richting Denenkamp, waar ze op 22 april 1945 de grens passeren en door het Roode Kruis worden opgevangen en geregistreerd. Daarna gaan ze naar een passantenhuis in Deventer. Voor de verdere tocht naar Rotterdam vormt de IJssel een eerste hindernis, maar Arie weet met een groep arbeiders stiekem de IJssel over te steken. Hij stuurt een briefkaart aan Evert om zich te verontschuldigen, en schrijft dat hij zo’n buitenkans nooit meer krijgt. Hij vraagt Evert of hij iemand wil zoeken die zijn fiets met bagage de IJssel over wil brengen. Of dat is gelukt en hoe en wanneer Arie Rotterdam bereikt, is niet bekend. Arie verlaat Rotterdam en op 20 december 1995 overlijdt hij in De Bilt, 80 jaar oud.

Bron: Stadsarchief Rotterdam