George Henri Anton Ivens

Joris Ivens, oorspronkelijk opgeleid om het familiebedrijf voort te zetten, maakte in 1928 internationaal naam met zijn korte film De Brug. Hij sloot zich aan bij de internationale avant-garde, maar vanaf 1933 richtte hij zich vooral op sociale en politieke thema’s. Als communist en lid van de CPN werkte hij enkele jaren in de Sovjetunie en organiseerde in 1936 linkse filmmakers in de Verenigde Staten. Tijdens de Spaanse Burgeroorlog ging Ivens, namens de linkse groep Contemporary Historians, naar Spanje om de film Spaanse Aarde te maken. Deze film moest de steun aan de Spaanse Republiek vergroten en ontstond in nauwe samenwerking met de Communistische Internationale (Komintern). Ivens had in Spanje directe contacten met Sovjetadviseurs, generaals en leiders van de Internationale Brigades, wat zijn positie onderscheidde van gewone verslaggevers. Samen met cameraman John Fernhout begon Ivens in januari 1937 met filmen in Valencia en later in het belegerde Madrid en omliggende gebieden. De film belichtte de oorlogshandelingen, de impact op de bevolking en het coöperatieve landbouwinitiatief in het dorp Fuentidueña. Na enkele maanden keerde Ivens in april 1937 terug uit Spanje en keerde pas na de dood van Franco terug. Spaanse Aarde had vooral in de Verenigde Staten veel invloed. Dankzij bemiddeling van journaliste Martha Gellhorn werd de film zelfs aan president Roosevelt vertoond, hoewel dit de Amerikaanse neutraliteitspolitiek niet veranderde. In Hollywood werd met de film geld ingezameld voor de Republiek en hij werd breed vertoond binnen arbeiderskringen. Kritiek kwam er op het feit dat de film vooral communistische functionarissen toonde, terwijl andere republikeinse stromingen werden genegeerd.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)