Heinrich Garritzen

Heinrich Hermann Garritzen, geboren in Duitsland maar opgegroeid in Heerlen, was een uitgesproken communist en een buitenbeentje in zijn tijd. Vanaf jonge leeftijd werkte hij in de mijnen, maar zijn radicale politieke overtuigingen brachten hem vaak in conflict met autoriteiten en leidden tot herhaalde ontslagen en gevangenisstraffen. In 1929 werd hij lid van de Communistische Partij Nederland (CPN) en groeide uit tot een belangrijke propagandist in de kleine maar actieve afdeling Heerlen. In 1937 vertrok Garritzen, tegen de wens van zijn partij in, naar Spanje om te vechten in de Spaanse Burgeroorlog. Hij sloot zich aan bij het Dombrovski bataljon, onderdeel van de internationale brigades, waar hij vooral diende in de cavalerie. Hoewel hij zelf aangaf weinig actief te zijn geweest in gevechten, was hij betrokken bij verschillende offensieven en bracht hij berichten over. Na het einde van de oorlog in Spanje vluchtte hij via de Pyreneeën naar Frankrijk, waar hij in een interneringskamp belandde. Dankzij bemiddeling keerde hij begin 1939 terug naar Nederland, maar werd daar direct gearresteerd wegens het niet verschijnen bij een militaire oefening. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Garritzen door de Duitse bezetter opgepakt en zat hij gevangen in verschillende kampen, waaronder Neuengamme en het buitenkamp Sandbostel, waar hij in april 1945 werd bevrijd. Na de oorlog werkte hij als uitvoerder bij een aannemer en kreeg pas in 1949 zijn Nederlandse paspoort terug. Ondanks zijn politieke verleden werd hij door de Binnenlandse Veiligheidsdienst tot zijn dood in 1986 nauwlettend gevolgd, zonder dat er aanwijzingen waren voor illegale activiteiten tijdens de oorlog. Tot 1983 bleef hij trouw abonnee van het communistische dagblad De Waarheid.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)