Adriana Schrijver

Jeanne Schrijver, geboren in een communistisch gezin, was vanaf jonge leeftijd actief in de communistische beweging in Nederland. Haar vader was voorzitter van de Communistische Partij in Amersfoort, en ook Jeanne sprak regelmatig op partijbijeenkomsten. In de jaren dertig verbleef ze meerdere malen in Moskou, waar ze onder meer de Lenin-school bezocht. Vanaf 1936 was ze betrokken bij de Spaanse Burgeroorlog, waar ze vermoedelijk als koerierster werkte en zich inzette voor de communistische zaak, hoewel haar betrouwbaarheid door sommige partijgenoten in twijfel werd getrokken. Tijdens de Spaanse Burgeroorlog vocht Jeanne tegen het fascisme en zette zich in voor vrede en democratie. Na de oorlog in Spanje keerde ze terug naar Nederland, waar ze zich aansloot bij het verzet tegen de Duitse bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ze maakte deel uit van de verzetsgroep Kastein en organiseerde sabotageacties tegen de nazi’s. Jeanne was zich bewust van de risico’s en verklaarde dat ze, mocht ze worden gearresteerd, zelfmoord zou plegen om foltering en het verraden van kameraden te voorkomen. Op 29 december 1942 werd Jeanne gearresteerd door de Sicherheitsdienst (SD). Tijdens een verhoor pleegde ze zelfmoord door vergif in te nemen, dat ze altijd bij zich droeg. Enkele maanden later werd ook haar vader gearresteerd; hij overleefde de oorlog niet. In 1946 werd Jeanne postuum geëerd in een In Memoriam van de Communistische Partij, waarin haar strijd voor de arbeidersklasse, haar inzet in Spanje en haar moedige rol in het Nederlandse verzet werden benadrukt. Haar leven stond in het teken van de strijd tegen fascisme en voor vrijheid, ondanks de persoonlijke gevaren die zij daarbij liep.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)