Hendricus Franciscus Mattheus Wilhelm

Hendricus Wilhelm, zoon van Matth. Christiaan Wilhelm en Anna Elisabeth de Bruin, werkte als loodgieter en woonde in de jaren dertig in Amsterdam. Eind 1937 vertrok hij naar Spanje, samen met Evert Teunissen en anderen, vanuit werkloosheid en met de belofte van steun aan zijn moeder. In Spanje werkte hij voornamelijk als loodgieter in het ziekenhuis van Villanueva de la Jara, onder leiding van Van Elsland, en niet als frontstrijder. Na conflicten en een korte gevangenschap wegens beschuldigingen van diefstal, verlieten hij en Van Elsland het hospitaal en gingen naar Valencia. Hoewel hij door de politieke commissaris werd opgeroepen om naar het front te gaan, verzette Wilhelm zich hiertegen en meldde zich uiteindelijk bij de Garde National in Albacete. Hij ontving een salaris van zes peseta’s per dag en was betrokken bij het onderhoudswerk binnen de Internationale Brigades, zonder zelf aan gevechten deel te nemen. Na zijn terugkeer in Nederland werd zijn betrokkenheid bij de strijd betwijfeld; sommige bronnen beweerden dat hij al snel was gedeserteerd, maar getuigenissen wijzen erop dat hij langer actief was, zij het niet als soldaat. Na de oorlog trouwde hij in 1954 met Wilhelmina Hansen, met wie hij drie kinderen kreeg en bleef hij in Amsterdam wonen, vermoedelijk nog steeds als loodgieter werkzaam. Over zijn precieze rol in de Spaanse Burgeroorlog blijft onzekerheid bestaan, net als over zijn houding ten opzichte van de strijd.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)